Elektra kiezen
Elektra in de badkamer
Water en stroom delen hier dezelfde ruimte. Dat vraagt om zones, de juiste IP-waarde en een groep die ertegen kan. Dit is wat je vooraf bedenkt, en wat je aan een elektricien overlaat.
Waarom dit anders is dan in de woonkamer
In de badkamer is stroom nooit vrijblijvend
Overal in huis kies je een stopcontact op gemak. In de badkamer komt daar iets bij: natte handen, damp en water dat alle kanten op spat. Daarom is een badkamer opgedeeld in zones, en stelt elke zone eigen eisen aan wat je er mag ophangen.
Het goede nieuws: je hoeft geen elektricien te zijn om goede keuzes te maken. Je moet vooral weten welke vragen je stelt en wanneer je iemand belt. Wil je meteen weten wat zo iemand kost, lees dan hoe je een elektricien inhuurt.
De indeling
Je badkamer is verdeeld in zones
Hoe dichter bij het water, hoe strenger de eisen aan wat je daar ophangt of aansluit. Dit is het idee op hoofdlijnen.
Zone 0
IP67In het bad of de douchebak zelf
De plek waar het water letterlijk staat. Hier hoort alleen verlichting die daar speciaal voor is gemaakt, op lage spanning. Verder niets.
Zone 1
IP65Recht boven bad en douche
De ruimte pal boven het bad of de douchebak, als vuistregel tot ongeveer 2,25 meter hoog. Een armatuur moet hier tegen waterstralen kunnen.
Zone 2
IP44Ongeveer 60 centimeter daaromheen
De strook rondom zone 1 en rondom de wastafel. Spatwater is hier het risico. Bedrading mag hier wel doorheen lopen naar een armatuur, maar gewone schakelaars en stopcontacten horen er niet thuis.
Buiten de zones
IP44 aangeradenDe rest van de badkamer
Formeel geen zone-eis, maar er hangt wel stoom en condens. Veel elektriciens houden daarom voor de hele badkamer minimaal IP44 aan.
De maten hierboven zijn een vuistregel om het idee te snappen, geen letterlijke weergave van de norm. De precieze zone-indeling hangt af van jouw badkamer: de vorm van de douche, een verlaagd plafond, een bad met een opstap. Laat een erkend elektricien de zones voor jouw situatie bepalen voordat er iets wordt aangesloten.
De letters op de doos
Zo lees je een IP-waarde
De IP-code op een lamp of armatuur vertelt hoe goed het ding is afgesloten tegen stof en water. Het tweede cijfer gaat over water, en dat is het cijfer dat je in de badkamer naast de zone legt waarin het armatuur komt te hangen.
Welke waarde bij welke plek hoort, wat elk cijfer los betekent en waarom een hogere waarde niet altijd beter is, staat in onze uitleg over IP-waardes.
In de meterkast
De aardlekschakelaar is je vangnet
Een aardlekschakelaar meet of er stroom weglekt, bijvoorbeeld via vocht of via een mens. Gaat er iets mis, dan schakelt hij de groep razendsnel uit. In Nederlandse meterkasten is een schakelaar van 30 mA gebruikelijk.
Heb je een oude meterkast zonder aardlekschakelaar, dan is dat het eerste dat je laat nakijken. Zeker als je toch al aan het verbouwen bent, want dan ligt de kast toch open.
Test de schakelaar een paar keer per jaar
Druk op de testknop. Springt hij niet om, laat dan een elektricien kijken.
Een aparte groep voorkomt gedoe
Valt de badkamer uit, dan blijft de rest van je huis gewoon werken.
Tel je zware verbruikers vooraf
Elektrische vloerverwarming en een handdoekradiator trekken samen behoorlijk wat vermogen.
Blijf zelf uit de groepenkast
Een groep bijplaatsen of vervangen is werk voor een erkend elektricien.
De verdeling
Wat je zelf doet, en wat je overlaat
Je kunt veel voorbereiden zonder een kabel aan te raken. Het aansluitwerk zelf hoort in de badkamer bij een vakman.
Dit pak je zelf op
Het lichtplan en de plek van de schakelaars uittekenen
Bepaal zelf waar je licht, schakelaars en stopcontacten wilt. Dat scheelt de elektricien tijd en jou geld.
Armaturen uitzoeken op IP-waarde en lichtkleur
Je bent zelf de beste inkoper. Let alleen op dat de IP-waarde past bij de zone waarin het armatuur komt.
Foto's maken van de wanden voor het tegelen
Leg vast waar de leidingen lopen. Over vijf jaar, als je een kastje wilt ophangen, ben je daar erg blij mee.
Dit laat je doen
Alles in de groepenkast
Een groep bijplaatsen, een aardlekschakelaar vervangen of de kast uitbreiden hoort bij een erkend elektricien.
Nieuwe bedrading in of door de natte zones
Kabels die door zone 1 of zone 2 lopen, vragen om de juiste aanleg. Een fout zie je pas als het misgaat.
Stopcontacten bijplaatsen in de badkamer
De plek luistert nauw en de aansluiting moet kloppen. Dit is geen klus om op gevoel te doen.
Vloerverwarming, spiegelverwarming en ventilatie aansluiten
Vaste verbruikers die vaak een eigen groep of een aparte schakeling nodig hebben.
Twijfel je of een klus binnen een zone valt? Dan is het antwoord altijd hetzelfde: laten doen. Meer over die afweging lees je bij zelf doen of uitbesteden.
Volgorde van de verbouwing
Bedenk je elektra voor het tegelen
Zodra de tegels zitten, ligt de bedrading vast. Een stopcontact verplaatsen betekent dan hakken, en vaak een tegel die je niet meer terugvindt. Loop deze vier punten daarom door voordat de wanden dichtgaan.
Verlichting
Spots in het plafond, een lamp bij de spiegel en eventueel sfeerlicht onder het meubel. Elk punt heeft eigen bedrading nodig.
Ventilatie
Een ventilator of een afzuigpunt met vochtsensor vraagt om stroom, en soms om een aparte schakelaar of nalooptijd.
Verwarming
Elektrische vloerverwarming, een infraroodpaneel of een elektrische handdoekradiator zijn zware verbruikers met een eigen aansluiting.
Spiegel en meubel
Spiegelverwarming, een verlichte spiegel en een stopcontact bij het meubel bepalen mee waar de kabels moeten liggen.
Teken je plan op schaal, met de hoogte van het wastafelmeubel en de spiegelkast erin. Dan zie je meteen of een schakelaar straks achter een kastdeur verdwijnt.
Verder lezen
Duik dieper in een onderdeel
Ook interessant: hoe je inbouwspots plaatst en wat je moet weten over slimme apparaten in de badkamer.
Voorbeeld
Het mooiste elektrawerk zie je niet
Geen zichtbare kabels, geen zoekgeraakte schakelaar achter een deur. Dat is geen geluk, dat is een plattegrond die klaar lag voordat de tegelzetter begon.
Budget
Wat kost elektra in de badkamer?
Indicatieve marktprijzen voor het aanleg- en aansluitwerk, exclusief materiaal en btw. Ook de onderste regel gaat dus alleen over arbeid. In de Randstad liggen tarieven doorgaans wat hoger dan daarbuiten.
Het uurtarief van een elektricien ligt meestal tussen €50 en €85 exclusief btw, plus €30 tot €60 voorrijkosten. Laat daarom liever alle klussen tijdens hetzelfde bezoek doen in plaats van drie losse afspraken. Hoe je de prijs van een vakman beoordeelt, lees je bij een offerte beoordelen.
Eerlijk verhaal
Wanneer je hier geen zelfklus van maakt
Vier situaties waarin je de telefoon pakt in plaats van de schroevendraaier.
Je meterkast heeft geen aardlekschakelaar
Dan ontbreekt het vangnet. Laat de kast nakijken voordat er ook maar iets in de badkamer bij komt.
Je weet niet waar de kabels lopen
In een oudere woning zijn leidingen zelden logisch weggewerkt. Boren op goed geluk gaat een keer mis.
Het aansluitpunt zit in of vlak bij de natte zone
Alles binnen zone 0, 1 en 2 vraagt om de juiste materialen en de juiste aanleg. Dat is vakwerk.
Je huurt de woning
Overleg eerst met de verhuurder. Wat je wel en niet mag aanpassen in een huurwoning is vooraf goed uit te zoeken.
Pas op
Veelgemaakte fouten met badkamer-elektra
Het stopcontact plaatsen waar het toevallig uitkomt
Een contact dat vlak naast de wastafel of tegen de douchewand belandt, is een probleem dat je elke dag ziet. Bepaal de plek op de tekening, niet tijdens het werk.
Ventilatie, spiegelverwarming en vloerverwarming pas bedenken als de tegels liggen
Dan is de bedrading er niet, en zit je met opbouwkabels of hakwerk. Deze drie horen in het plan voordat de wanden dichtgaan.
Een lamp kopen zonder op de IP-waarde te letten
Een prachtige wandlamp uit de woonwinkel is zelden gemaakt voor damp en spatwater. Controleer de IP-waarde voordat je afrekent.
De aardlekschakelaar nooit testen
De testknop zit er niet voor niets. Een schakelaar die vastzit, merk je pas op het moment dat je hem nodig hebt: als er echt stroom weglekt.
Veelgestelde vragen
Vragen over elektra in de badkamer
Kan ik zelf een stopcontact in de badkamer bijplaatsen?
Doe dat niet op gevoel. In de badkamer bepaalt de zone-indeling waar een stopcontact wel en niet thuishoort, en die indeling verschilt per ruimte. Laat een erkend elektricien de plek bepalen en het contact aansluiten. Zelf uittekenen waar je hem graag wilt hebben, is juist wel handig.
Mag er een wasmachine in de badkamer staan?
Vaak wel, maar dan buiten de natte zones en op een geaard stopcontact dat daarvoor bedoeld is. Een wasmachine trekt veel stroom en staat op een vloer die nat kan worden, dus krijgt hij van veel elektriciens een eigen groep. Bepaal de plek voordat de wanden dichtgaan: een wasmachine-aansluiting verplaatsen kost hakwerk in de tegels.
Heeft een badkamer een eigen groep nodig?
Verplicht is dat niet in elke situatie, maar het is wel gebruikelijk. Zeker als er vloerverwarming, een elektrische handdoekradiator of een ventilator bij komt, leggen elektriciens vaak een aparte groep aan. Dan valt niet je halve huis uit als er in de badkamer iets misgaat.
Hoe ver moet een stopcontact van de wastafel af blijven?
Als vuistregel houd je de strook direct rond de wastafel, het bad en de douche vrij. Hoe ver precies hangt af van de zone-indeling van jouw badkamer, en die bepaalt een erkend elektricien op basis van de vorm en indeling van de ruimte.
Waarom springt de aardlekschakelaar er soms zomaar uit?
Meestal lekt er ergens stroom weg, bijvoorbeeld via een vochtig apparaat of een beschadigde kabel. Zoek het bij de apparaten: haal alles uit de stopcontacten van die groep, schakel de aardlekschakelaar weer in en steek de apparaten er een voor een terug in. Bij welk apparaat hij eruit springt, weet je waar het zit. Gebeurt het zonder dat er iets aanstaat, of blijft het terugkomen, laat een elektricien dan meten.
Kan ik de bestaande elektra in mijn badkamer laten nakijken?
Ja. Een erkend elektricien meet de installatie door: de aarding, de werking van de aardlekschakelaar, de staat van de bedrading en of de aansluitpunten passen bij de zone-indeling van jouw badkamer. Dat is vooral zinvol in een oudere woning of vlak na de aankoop van een huis. Zo'n controle rekent hij af tegen zijn uurtarief, en je kunt vragen om de uitkomst op papier.
Elektra is een van de keuzes die je maakt. Bekijk alle keuzes voor je badkamer, van sanitair en tegels tot ventilatie en verwarming.
Elektra in je badkamer laten aanleggen?
Vergelijk elektriciens uit de buurt op hun echte Google-reviews, of vraag vrijblijvend en gratis offertes aan voor stopcontacten, spots en een aparte groep.
Vakmensen vergeleken op hun echte Google-reviews.
Direct kijken in je regio: installateurs in Enschede, installateurs in Den Haag, installateurs in Almere.