Kennisbank
Alle maten voor je badkamer op een rij
Hoe breed is een wastafel, hoeveel ruimte vraagt een toilet en past die inloopdouche echt? Hier staan de gangbare maten per onderdeel, met de vrije ruimte die je eromheen nodig hebt.
Bijna elk badkamerplan strandt op hetzelfde punt: het sanitair past, maar de ruimte ertussen niet. Een toilet van 40 cm breed is niet het probleem, de 60 cm die je ervoor vrij moet houden wel. Daarom staat hieronder bij elk onderdeel niet alleen de maat van het ding zelf, maar ook de vrije ruimte die erbij hoort.
De maten hieronder zijn gangbare maten uit de Nederlandse praktijk, geen wetten. Waar er wél een harde eis geldt, staat dat erbij en vind je de achtergrond op onze pagina over de bouwregels voor een badkamer. Zoek je niet de maat maar de keuze tussen twee producten, kijk dan bij sanitair kiezen.
Snel naslaan
De vijf maten die je het vaakst nodig hebt
Ken je deze uit je hoofd, dan kun je in een showroom of op een plattegrond meteen inschatten of iets kans van slagen heeft.
85 cm
Bovenkant wastafel
90 x 90 cm
Gangbare douche
170 x 70 cm
Standaardbad
60 cm
Vrij voor het toilet
0,9 x 1,2 m
Aparte toiletruimte, minimum
Zo ziet het eruit
Een badkamer van 2,50 bij 2,00 meter
Vijf vierkante meter, de ondergrens van wat in Nederland gangbaar is (5 tot 7 m²). In de plattegrond hieronder staan de vrije ruimtes ingetekend die je vaak vergeet: 60 cm voor het toilet en 70 cm voor de wastafel.
Schuif de plattegrond opzij om de wastafel en het toilet te zien.
De vrije ruimtes mogen elkaar overlappen: je staat nooit tegelijk voor het toilet en voor de wastafel. Wat níet mag overlappen is de zwaaicirkel van de deur met een vast object. Meer indelingsvoorbeelden staan bij een kleine badkamer inrichten.
De ruimte zelf
Hoe groot moet de ruimte minimaal zijn?
De minimale maten komen uit de bouwregels, de gangbare maten uit wat je in Nederlandse woningen tegenkomt. Tussen die twee kolommen zit het verschil tussen passen en prettig gebruiken.
| Ruimte | Minimaal | Gangbaar | Let op |
|---|---|---|---|
| Toilet, apart | 0,9 x 1,2 m | 1,0 x 1,7 m | Vrije hoogte minimaal 2,10 m. |
| Badkamer met douche | 1,4 x 2,0 m | 2,0 x 2,5 m | Zit het toilet erbij, reken dan extra ruimte om te draaien. |
| Badkamer met ligbad | 1,8 x 2,4 m | 2,5 x 3,0 m | Het bad zelf is dan minimaal 1,60 m lang. |
| Draairuimte voor een rolstoel | 1,5 m vrij rond | 1,8 m vrij rond | Alleen vereist bij levensloopbestendige nieuwbouw. |
De gemiddelde Nederlandse badkamer is 5 tot 7 m². Kleine badkamers zitten op 2 tot 4 m², en voor een douche met toilet heb je minimaal 1,5 m² nodig. Wat daarbinnen nog kan, lees je bij een kleine badkamer en bij een kleine badkamer met bad.
Per onderdeel
Toilet: het verschil zit in de diepte
In de breedte verschillen toiletten nauwelijks. Het verschil zit in hoe ver de pot uit de wand steekt, en dat scheelt in een krappe ruimte precies de centimeters die je nodig hebt om de deur nog open te krijgen.
| Maat | Hangend toilet | Staand toilet |
|---|---|---|
| Diepte vanaf de wand | 50 tot 55 cm | 65 tot 75 cm |
| Breedte van de pot | 35 tot 40 cm | 35 tot 40 cm |
| Zithoogte | Kies je bij montage, standaard 40 cm | Vast, ongeveer 40 cm |
| Vrije ruimte ervoor | 60 cm | 60 cm |
Hangend wint 15 tot 20 cm
Dat is de ruimtewinst ten opzichte van een staand model met zichtbare stortbak. In een badkamer onder de 4 m² is dat een merkbaar verschil. Er bestaan zelfs hangtoiletten van 48 cm diep in plaats van 54 cm. De afweging staat bij hangend of staand toilet.
Zithoogte kies je bij een hangtoilet zelf
Standaard is 40 cm. Voor langere mensen of ouderen is 43 tot 46 cm comfortabeler, en in een seniorenbadkamer zie je 46 tot 50 cm. Bij een staand toilet ligt de hoogte vast.
Meet de afvoer voor je bestelt
Bij een staand toilet met een AO-aansluiting (Afvoer Onder, de afvoer gaat recht naar beneden de vloer in) is de afstand van de muur tot het midden van de afvoer standaard 18 cm. Meet die hart-op-hart maat na, want een afwijking betekent een verloopstuk of een verschoven pot. Loopt de afvoer bij jou horizontaal de muur in, dan heb je een PK-aansluiting en gelden andere maten. Het verschil staat uitgelegd bij een toilet kiezen.
Per onderdeel
Wastafel: breedte, diepte en die 85 cm
De hoogte is de simpelste maat van allemaal: 85 cm tot de bovenkant van de wastafel. De breedte bepaalt of je met zijn tweeën voor de spiegel past. Welke kom, welk materiaal en welke kraan daarbij passen, lees je bij een wastafel kiezen.
| Type | Breedte | Diepte | Waarvoor |
|---|---|---|---|
| Fontein | 25 tot 45 cm | 20 tot 30 cm | Vanaf 25 cm kun je je handen wassen. Bedoeld voor een toiletruimte of een krappe hoek. |
| Enkele wastafel | 50 tot 70 cm | 40 tot 50 cm | De gangbare maat voor één persoon. |
| Brede wastafel | 80 tot 100 cm | 45 tot 55 cm | Eén ruime kom met werkblad ernaast. Comfortabel voor dagelijks gebruik. |
| Dubbele wastafel | 120 tot 160 cm | 45 tot 55 cm | Vraagt minimaal 120 cm vrije muurlengte. Daaronder tik je elkaar aan. |
85 cm
Hoogte tot de bovenkant. Bij een opzetkom hangt het meubel lager, zodat je samen weer op 85 cm uitkomt.
70 cm
Vrije ruimte voor de wastafel. Een te diepe kom steekt uit en knijpt je looproute dicht.
120 cm
Vrije muurlengte voor een dubbele wastafel. Daaronder staan de kommen te dicht op elkaar.
Per onderdeel
Douche en inloopdouche: waar de grens ligt
Een douche mét glaswand of cabine kan technisch vanaf 80 bij 80 cm, maar comfortabel is iets anders. Bij een open inloopdouche zonder deur ligt de ondergrens hoger, want daar gaat het niet alleen om je eigen bewegingsruimte maar ook om waar het water landt. De keuze tussen een cabine, een douchebak en een gelijkvloerse douche staat bij een douche kiezen.
| Type | Maat | Opmerking |
|---|---|---|
| Douche met wand of cabine, minimaal | 80 x 80 cm | De technische ondergrens, en dan alleen mét glaswand of cabine die het water tegenhoudt. |
| Comfortabele douche | 90 x 90 cm | De maat die je in de meeste Nederlandse badkamers tegenkomt. |
| Ruime douche | 100 x 100 cm | Merkbaar ruimer, aan te raden als de plattegrond het toelaat. |
| Open inloopdouche, minimaal | 120 x 90 cm | Zonder deur moet het water verder van je vandaan landen, dus deze maat ligt hoger dan die 80 x 80 cm. |
| Luxe inloopdouche | 140 x 90 cm of groter | Genoeg vloer voor een bankje, en muur voor een nis. |
De maten rond de glaswand
Let op het verschil met de tabel hierboven: de 80 cm hieronder is de technische ondergrens voor een doucheruimte die aan die zijde een glaswand of cabine krijgt. Bij een open inloopdouche zonder deur houd je 120 bij 90 cm aan, anders spat het water de badkamer in. Verder hangt het comfort van een inloopdouche net zo goed aan het glas als aan de vloeroppervlakte.
| Onderdeel | Minimum | Ideaal | Waarom |
|---|---|---|---|
| Breedte doucheruimte | 80 cm | 120 cm of meer | Meet vanaf de afgewerkte wand, dus inclusief het tegelwerk. Bij 120 cm sta je niet met je ellebogen tegen het glas. |
| Diepte doucheruimte | 80 cm | 100 cm of meer | Deze maat bepaalt waar het water landt. Bij een open zijde reken je met de 120 x 90 cm uit de tabel hierboven. |
| Hoogte glaswand | 200 cm | 200 tot 220 cm | 200 cm is de maat waarin glaswanden standaard geleverd worden. Hoger betekent op maat laten maken. |
| Glasdikte | 6 mm | 8 tot 10 mm | De enige maat hier die je niet uitmeet maar bestelt. 6 mm is de ondergrens, dikker glas voelt steviger. |
| Vrije ruimte naast de glaswand | 20 cm | 30 cm of meer | Deze strook telt bovenop de doucheruimte zelf, dus reken hem apart mee op je plattegrond. |
Twee maten die op de tekening niet opvallen: trek 5 tot 10 cm af voor de profielen van de douchewand of cabine, en reken bij een gelijkvloerse douche op een opgebouwde vloer van minimaal 10 tot 12 cm voor de afvoerleiding. Check dus ook je vloerhoogte.
Per onderdeel
Bad: de kuip past vaak wel, de strook ernaast niet
Een standaardbad van 170 bij 70 cm beslaat ongeveer 1,2 m² vloer. Het knelpunt is bijna nooit de kuip zelf, maar de 60 cm loopruimte die je ernaast vrij moet houden om in te stappen.
| Type bad | Afmeting | Werkbaar vanaf |
|---|---|---|
| Zitbad | 100 tot 120 x 70 cm | vanaf ongeveer 3 m² |
| Kort inbouwbad | 150 x 70 cm | vanaf ongeveer 5 m² |
| Standaard inbouwbad | 170 x 70 cm | vanaf ongeveer 5 m² |
| Hoekbad | 130x130 tot 150x150 cm | vanaf ongeveer 6 m² |
| Vrijstaand bad | 170 x 80 cm plus 60 cm rondom | vanaf ongeveer 8 m² |
De vierkante meters in de rechterkolom zijn richtmaten voor een werkbare indeling, niet de oppervlakte van het bad. Welk bad in welke badkamer nog lukt, staat uitgewerkt bij een kleine badkamer met bad.
De ruimte ertussen
Deur, doorgang en looppaden
Deze maten staan zelden op een productpagina, terwijl ze een plan dat op papier klopt alsnog laten sneuvelen.
Standaard binnendeur
73 tot 78 cm breed
De maat die in de meeste Nederlandse woningen zit. Meet de vrije doorgang, niet het kozijn.
Doorgang voor een rollator
minimaal 85 cm
Net breed genoeg om er recht doorheen te sturen zonder de deurpost te schampen.
Doorgang voor een rolstoel
minimaal 90 cm
Wil je de badkamer levensloopbestendig maken, dan is dit de maat om nu al aan te houden.
Deur die naar binnen draait
kost tot 0,5 m² vloer
De zwaaicirkel valt precies in de ruimte die je nodig hebt. Een schuifdeur of een naar buiten draaiende deur wint dat terug.
Loopruimte langs het bad
minimaal 60 cm
Minder en je kunt niet fatsoenlijk instappen. Bij een vrijstaand bad geldt die 60 cm rondom.
Wil je nu al rekening houden met later? Houd dan 1,5 meter vrije draairuimte aan en maak de douche minimaal 90 bij 90 cm, liever 100 bij 100 cm. Meer daarover staat bij een levensloopbestendige badkamer.
Omhoog gemeten
Hoogtes die je op de plattegrond niet ziet
Een plattegrond vertelt niets over de hoogte, terwijl daar net zo goed vaste maten gelden. Onder een schuin dak bepalen deze maten zelfs waar elk onderdeel komt te staan.
| Onderdeel | Hoogte | Toelichting |
|---|---|---|
| Bovenkant wastafel | 85 cm | De standaardhoogte. Kies je een opzetkom, dan moet het meubel eronder lager om op diezelfde 85 cm uit te komen. |
| Vrije hoogte in een toiletruimte | minimaal 2,10 m | De ondergrens uit de bouwregels voor een aparte toiletruimte. |
| Waterdichte afwerking rond de douche | tot minimaal 1,80 m | Zo hoog moet de wand rondom de doucheplek waterdicht afgewerkt zijn. Rond een bad geldt minimaal 30 cm boven de badrand. |
| Standaard glazen douchewand | 200 cm hoog | Bij een schuin dak of een laag plafond laat je het glas op maat zagen. |
| Nis in de douchewand | rond 120 cm boven de vloer | Op die hoogte pak je een fles zonder te bukken. Kant-en-klare nissen zijn 7 of 10 cm diep. |
| Inbouw-spiegelkast | 12 tot 15 cm diep | Steekt nauwelijks uit en levert toch opbergruimte op ooghoogte. |
| Stahoogte om te douchen | ongeveer 2,0 m | De hoogte op de plek waar je onder de douchekop staat. Onder een schuin dak bepaalt dit waar de douche komt. |
| Stahoogte boven een toilet | vanaf ongeveer 1,2 m | Op het toilet zit je, dus daar mag het dak een stuk lager komen. |
Onder een schuin dak denk je in stahoogtes in plaats van in vierkante meters: boven 2,0 meter staand gebruik zoals de douche en de wastafel, tussen 1,2 en 2,0 meter het toilet en het bad, daaronder kasten. De volledige indeling staat bij een badkamer onder een schuin dak.
Pas op
Vier fouten die een kloppende tekening alsnog laten stranden
Eén keer meten en dat als waarheid aannemen
Meet elke wand op twee of drie hoogtes en noteer de kleinste maat. In een bestaand huis staan wanden zelden kaarsrecht, en het sanitair moet passen op het smalste punt.
De deurdraai vergeten
Een deur die naar binnen opent blokkeert tot een halve vierkante meter vloer. Op papier past het bad, in het echt klapt de deur ertegenaan. Teken de zwaaicirkel altijd mee.
De profielen van de douchewand niet aftrekken
De doucheruimte die je uitmeet is niet de maat van de cabine. Trek 5 tot 10 cm af voor de profielen van de douchewand of de cabine.
Rekenen met de kale ruimte
Een voorzetwand met een inbouwreservoir of een koof rond een standleiding eet centimeters. Een koof rond een standleiding komt in de praktijk vaak op 25 tot 35 cm uit. Meet pas definitief als je weet wat er nog bij komt.
Veelgestelde vragen
Vaak gestelde vragen over badkamermaten
Hoe groot moet een toiletruimte minimaal zijn?
Voor een aparte toiletruimte geldt 0,9 bij 1,2 meter als ondergrens, met een vrije hoogte van minimaal 2,10 meter. In de praktijk kom je vaker rond 1,0 bij 1,7 meter uit, en dat werkt een stuk prettiger. Reken in elk geval op 60 cm vrije ruimte voor de pot en een pot van 35 tot 40 cm breed.
Op welke hoogte hangt een wastafel?
De standaardhoogte is 85 cm, gemeten tot de bovenkant van de wastafel. Kies je een opzetkom, dan komt het meubel eronder lager te hangen zodat je samen weer op die 85 cm uitkomt. Houd voor de wastafel minimaal 70 cm vrije ruimte aan, anders sta je met je rug tegen de douchedeur.
Wat is de minimale maat van een inloopdouche?
Reken op 120 bij 90 cm voor een open inloopdouche zonder dat het water de badkamer in spat. Een gewone douche met wand of cabine kan vanaf 80 bij 80 cm, maar dat is krap. Comfortabel begint bij 90 bij 90 cm en ruim bij 100 bij 100 cm. Laat naast de glaswand nog 20 tot 30 cm vrij.
Hoe breed moet de deur van een badkamer zijn?
Een standaard binnendeur in een Nederlandse woning is 73 tot 78 cm breed. Meet daarbij de vrije doorgang en niet het kozijn. Wil je er met een rollator door, dan houd je minimaal 85 cm aan, met een rolstoel 90 cm. Let ook op de draairichting: een deur die naar binnen opent kost tot een halve vierkante meter vloer, precies op de plek waar je hem nodig hebt.
Hoeveel ruimte moet er naast een bad vrij blijven?
Houd minimaal 60 cm loopruimte langs de badrand aan, anders kun je niet fatsoenlijk instappen. Bij een vrijstaand bad geldt die 60 cm rondom, want je moet er aan alle kanten langs kunnen. Een standaardbad van 170 bij 70 cm beslaat zelf ongeveer 1,2 m² vloer.
De maten van het sanitair vind je op elk productlabel, de vrije ruimte eromheen niet. Zet daarom eerst de looproutes en de deurdraai op je tekening en pas daarna de kuip, de kom en de pot. Houd je op papier 60 cm voor het toilet, 70 cm voor de wastafel en 60 cm langs het bad, dan is de kans groot dat het in het echt ook prettig loopt. Twijfel je nog? Plak de maten met schilderstape op je vloer en loop er een paar dagen omheen. Dat voelt sneller dan een plattegrond het je vertelt.
Meer bouwtermen en maten die niemand je uitlegt? Bekijk alle artikelen in de kennisbank.
Je nieuwe indeling laten uitvoeren?
Vergelijk badkamerinstallateurs uit de buurt op hun echte Google-reviews, of vraag vrijblijvend een offerte aan voor het verbouwen van je badkamer.
Vakmensen vergeleken op hun echte Google-reviews.
We leggen je aanvraag voor aan maximaal 3 badkamerspecialisten uit jouw regio. Heeft een specialist interesse, dan neemt die binnen 2 werkdagen rechtstreeks contact met je op.
Direct kijken in je regio: installateurs in Groningen, installateurs in Amersfoort, installateurs in Utrecht.
Bekijk ook