Wat is het Bouwbesluit en geldt dat ook voor mijn verbouwing?

Ja, bij een volledige renovatie in elk geval. Het Bouwbesluit (sinds 2024 officieel het Besluit bouwwerken leefomgeving, Bbl) stelt technische minimumeisen aan gebouwen in Nederland. Bij een volledige badkamerrenovatie of nieuwbouw gelden deze eisen. Bij klein onderhoud (kraan vervangen, tegels ophangen) zijn de eisen minder strikt.

Moet een ventilator altijd mechanisch zijn?

Het Bbl eist de afvoer, niet de manier; zonder raam is dat in de praktijk mechanisch. Het Bbl eist in elke badkamer een luchtafvoer van minimaal 14 dm³ per seconde (50 m³ per uur), maar schrijft niet voor hoe je die haalt. In een badkamer zonder raam dat direct naar buiten ventileert, is dat in de praktijk vrijwel altijd mechanische afzuiging. Met een buitenraam mag in theorie ook natuurlijke ventilatie, maar mechanisch is betrouwbaarder en installateurs raden het meestal aan.

Mag ik een stopcontact naast de wastafel plaatsen?

Dat hangt af van de afstand tot het bad of de douche. Buiten zone 2 (meer dan 60 cm van de rand van het bad of de douche) mag een standaard stopcontact. Naast de wastafel is dit vaak toegestaan als het ver genoeg van de douche staat. Een elektricien kan dit exact bepalen.

Wanneer heb ik een omgevingsvergunning nodig voor mijn badkamer?

Meestal niet. Voor de meeste badkamerrenovaties binnen je woning heb je geen omgevingsvergunning nodig: sanitair, tegels en leidingen vervangen of verleggen valt daaronder. Een vergunning kan nodig zijn als je de draagconstructie aantast, uitbouwt, de buitenkant verandert of in een monument woont. Check het met de vergunningcheck van het Omgevingsloket of bij je gemeente; in een appartement ook bij de VvE.

Is een inloopdouche zonder douchebak toegestaan?

Ja, mits de vloer waterdicht is en voldoende afschot heeft naar de afvoer (in de praktijk zo'n 1,5%; het Bbl noemt geen getal). De overgang naar de droge vloer buiten de douche moet voorkomen dat water de rest van de badkamer in stroomt, via een dorpel of verdiept gedeelte.

Naar inhoud

BadkamereendOnafhankelijk advies

Offerte

Bouwbesluit: dit zijn de regels voor jouw badkamer

Het Bouwbesluit (officieel nu het BBL 2024) stelt technische minimumeisen aan badkamers. Ventilatie, elektra, waterdichting en afmetingen: hier lees je wat verplicht is en wat dat in de praktijk betekent.

Minimum ventilatie badkamer

14 dm³/s

Elektra-zones in natte ruimtes

3 zones (0 t/m 2)

Badruimte minimaal

1,6 m²

Het Bouwbesluit bestond al decennia, maar is per 1 januari 2024 opgegaan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (opent in nieuw tabblad) (Bbl), onderdeel van de Omgevingswet (opent in nieuw tabblad). De technische eisen voor badkamers zijn inhoudelijk grotendeels gelijk gebleven.

Wat betekent dat voor jou? Gaat het om klein onderhoud, dan hoef je weinig te doen. Bij een volledige renovatie moet de badkamer na de verbouwing voldoen aan de geldende eisen. Hieronder leggen we de belangrijkste thema’s uit.

Elektra-zones in de badkamer

De NEN 1010:2020 (opent in nieuw tabblad) (de Nederlandse norm voor elektra in woningen) verdeelt de ruimte rond het bad en de douche in drie zones. Per zone gelden andere eisen voor apparaten en installaties; daarbuiten gelden de gewone regels. Een elektricien voor je badkamer hoort deze zones te kennen.

Zone 0

Binnenin het bad of de douche

Alleen toestellen die tegen onderdompeling kunnen (minimaal IPX7), op veilige laagspanning (SELV) van maximaal 12 V wisselspanning. Stopcontacten en scheerapparaten horen hier niet.

Zone 1

Direct boven het bad of de douche (tot 2,25 m hoogte)

Minimaal IPX4 (spatwaterdicht). Alleen vast gemonteerde toestellen; werkt iets op laagspanning, dan via een veiligheidstransformator tot 25 V. Geen stopcontacten.

Zone 2

Rond het bad/douche tot 60 cm breed (of buiten zone 1)

Minimaal IPX4. Verlichting mag als die spatwaterdicht is. Een gewoon stopcontact hoort hier niet; alleen een scheerstopcontact met ingebouwde scheidingstransformator. Gewone stopcontacten komen pas buiten zone 2, dus minstens 60 cm van bad of douche.

Buiten zone 2

De rest van de badkamer

De huidige norm kent geen zone 3 meer. Hier gelden de gewone regels: standaard stopcontacten en schakelaars mogen.

Ventilatienormen per ruimtetype

Het Bbl stelt minimale luchtverversingswaarden (debiet) per ruimtetype. Dit zijn de waarden die voor badkamers gelden.

Ruimtetype	Minimum eis	Toelichting
Badkamer (mechanisch)	Minimaal 14 dm³/s (50 m³/h)	De minimumeis voor de afzuiging, bij bestaande bouw en nieuwbouw. Check het debiet op de verpakking van een nieuwe ventilator.
Toiletruimte	Minimaal 7 dm³/s (25 m³/h)	Voor een apart toilet zonder douche of bad. Een nalooptimer is geen Bbl-eis, maar wel handig.
Gecombineerde badkamer/toilet	Minimaal 14 dm³/s (50 m³/h)	De hogere eis geldt. Ons advies: kies een ventilator met nalooptimer en laat hem na het douchen nog 20 tot 30 minuten doorlopen.
Natuurlijke ventilatie	Te openen raam of rooster	Kan alleen als de ruimte een raam of rooster heeft dat direct naar buiten ventileert. Bij een inpandige badkamer zonder buitenraam lukt dat in de praktijk niet.

Eisen voor waterdichte zones

Spatwaterzone douche

Waterwerende afwerking tot minimaal 2,10 m hoogte, over een wandlengte van minimaal 3 m bij de douche

Tegels of een andere waterwerende bekleding. De overige wanden van de badkamer: tot minimaal 1,20 m. De aansluiting op de vloer kit je af met sanitairkit.

Spatwaterzone bad

Ook bij een bad: tot 2,10 m hoog; de eis van 3 m wandlengte geldt samen voor de plek van bad en douche

Rondom het bad is de onderkant het kwetsbaarste punt. Kit de overgang tussen bad en wand altijd af.

Vloer

Waterwerende vloer; afschot naar de afvoer is vakpraktijk, geen Bbl-eis

Het Bbl schrijft geen afschot voor, maar in de praktijk leggen vakmensen een inloopdouche of natte cel met zo'n 1,5% afschot naar de put. In een douchecabine is de lekbak of douchevloer zelf waterkerend.

Overgang wand-vloer

Doorgaand gekit met sanitairsilicone of voegpasta

Reguliere voegmortel is niet waterdicht. Alle overgangen (wand-vloer, wand-bad, wand-douche) moeten afgekit worden met flexibele sanitairkit.

Minimale afmetingen per ruimtetype

Het Bbl stelt minimummaten voor de badkamer en het toilet. In de praktijk zijn de meeste badkamers ruimer dan het minimum. Let op: bij bestaande bouw hoef je niet te vergroten, bij nieuwbouw zijn de minimummaten bindend.

Ruimte	Minimum (BBL)	Gangbare maat	Opmerking
Toilet (apart)	0,9 m × 1,2 m	1,0 m × 1,7 m	Een toiletruimte moet bij nieuwbouw 2,30 m hoog zijn; in bestaande bouw geldt minimaal 2,00 m
Badkamer met douche	1,6 m² vloer, minimaal 0,8 m breed	2,0 m × 2,5 m	Met toilet erbij: minimaal 2,2 m² en 0,9 m breed
Badkamer met ligbad	Zelfde eis: 1,6 m², 0,8 m breed	2,5 m × 3,0 m	In de praktijk zo'n 1,8 m × 2,4 m voor een bad van 1,60 m
Vrije draairuimte rolstoel (toegankelijk)	1,5 m diameter vrij	1,8 m diameter	Alleen van belang bij een toegankelijke of levensloopbestendige badkamer

Laat de normen vastleggen in de offerte

Als je een gecertificeerd installatiebedrijf inschakelt (bijvoorbeeld aangesloten bij Techniek Nederland (opent in nieuw tabblad)), werkt dat bedrijf dagelijks met het Bbl en de NEN 1010. Leg in de offerte vast dat het werk aan beide voldoet.

Nieuwbouw vs bestaande bouw

Bij nieuwbouw gelden de strengste eisen. Bij bestaande bouw mag je de bestaande situatie in stand houden, maar nieuwe onderdelen moeten conform de huidige normen zijn. Hieronder een overzicht per thema.

Twijfel over de eisen? Je installateur weet precies wat er van toepassing is.

Aspect	Nieuwbouw	Bestaande bouw
Ventilatie	Minimaal 14 dm³/s, aangetoond met een berekening	Aanpassen als je badkamer ingrijpend verbouwt. Bestaande situatie mag in stand blijven bij kleine renovaties.
Elektra	Volledig conform NEN 1010:2020, alle zones aangehouden	Bij vervanging: volgens de huidige norm. De bestaande installatie hoeft niet helemaal vervangen te worden, maar nieuwe onderdelen moeten aan de norm voldoen.
Afmetingen	Minimummaten uit het Bbl (zie de tabel hierboven)	Geen verplichting tot vergroten. Bestaande kleine badkamer mag blijven, maar moet wel veilig zijn.
Waterdichting	Waterwerende wanden en vloer: tot 1,20 m hoog, bij bad en douche tot 2,10 m over 3 m wandlengte. Een waterdichte onderlaag onder de tegels is geen eis.	Wat je vernieuwt mag niet slechter worden dan het was, en nooit slechter dan de regel voor bestaande bouw (wanden tot 1 m). Een waterdichte laag is niet verplicht, wel sterk aan te raden.

Wanneer heb je een vergunning nodig?

Vergunningvrij

Sanitair vervangen op dezelfde locatie
Tegels verwijderen en opnieuw betegelen
Leidingen vervangen of verleggen binnen de woning
Ventilator plaatsen of vervangen
Verlichting en elektra aanpassen
Vloerverwarming leggen
Badkamermeubel plaatsen

Vergunning kan nodig zijn

Dragende muur verwijderen of doorbreken
Uitbouwen voor een grotere badkamer
Badkamer verplaatsen als daarvoor de draagconstructie open moet
Verbouwen in een rijks- of gemeentemonument
De buitenkant veranderen, zoals een nieuwe dakdoorvoer of een gat in de buitenmuur (soms)

Per situatie uitgelegd: wanneer je badkamer een vergunning nodig heeft.

Veelgestelde vragen over het Bouwbesluit

Wat is het Bouwbesluit en geldt dat ook voor mijn verbouwing?
Ja, bij een volledige renovatie in elk geval. Het Bouwbesluit (sinds 2024 officieel het Besluit bouwwerken leefomgeving, Bbl) stelt technische minimumeisen aan gebouwen in Nederland. Bij een volledige badkamerrenovatie of nieuwbouw gelden deze eisen. Bij klein onderhoud (kraan vervangen, tegels ophangen) zijn de eisen minder strikt.
Moet een ventilator altijd mechanisch zijn?
Het Bbl eist de afvoer, niet de manier; zonder raam is dat in de praktijk mechanisch. Het Bbl eist in elke badkamer een luchtafvoer van minimaal 14 dm³ per seconde (50 m³ per uur), maar schrijft niet voor hoe je die haalt. In een badkamer zonder raam dat direct naar buiten ventileert, is dat in de praktijk vrijwel altijd mechanische afzuiging. Met een buitenraam mag in theorie ook natuurlijke ventilatie, maar mechanisch is betrouwbaarder en installateurs raden het meestal aan.
Mag ik een stopcontact naast de wastafel plaatsen?
Dat hangt af van de afstand tot het bad of de douche. Buiten zone 2 (meer dan 60 cm van de rand van het bad of de douche) mag een standaard stopcontact. Naast de wastafel is dit vaak toegestaan als het ver genoeg van de douche staat. Een elektricien kan dit exact bepalen.
Wanneer heb ik een omgevingsvergunning nodig voor mijn badkamer?
Meestal niet. Voor de meeste badkamerrenovaties binnen je woning heb je geen omgevingsvergunning nodig: sanitair, tegels en leidingen vervangen of verleggen valt daaronder. Een vergunning kan nodig zijn als je de draagconstructie aantast, uitbouwt, de buitenkant verandert of in een monument woont. Check het met de vergunningcheck van het Omgevingsloket of bij je gemeente; in een appartement ook bij de VvE.
Is een inloopdouche zonder douchebak toegestaan?
Ja, mits de vloer waterdicht is en voldoende afschot heeft naar de afvoer (in de praktijk zo'n 1,5%; het Bbl noemt geen getal). De overgang naar de droge vloer buiten de douche moet voorkomen dat water de rest van de badkamer in stroomt, via een dorpel of verdiept gedeelte.

Vraag altijd om documentatie na de verbouwing

Een erkend installateur kan na afloop een conformiteitsverklaring afgeven: een document waaruit blijkt dat de installatie voldoet aan de geldende normen. Dat helpt bij de verkoop van je woning en bij een schadeclaim. Spreek vooraf af dat je hem krijgt.

Badkamerinstallateur bespreekt de plannen met een bewoner in de badkamer

AI-impressie

Badkamer laten voldoen aan de eisen?

Vergelijk installateurs uit de buurt op hun Google-reviews, of vraag een offerte aan voor jouw badkamer.

Vergelijk installateurs

Vakmensen vergeleken op hun echte Google-reviews.

We leggen je aanvraag voor aan maximaal 3 badkamerspecialisten uit jouw regio. Heeft een specialist interesse, dan neemt die binnen 2 werkdagen rechtstreeks contact met je op.

Direct kijken in je regio: installateurs in Amersfoort, installateurs in Utrecht, installateurs in Nijmegen.