Verlichting kiezen
Inbouwspots kiezen voor je badkamer
IP-waarde, lichtkleur, wel of niet dimbaar en het aantal spots. Vier keuzes bepalen of je badkamer straks prettig verlicht is of aanvoelt als een operatiekamer.
Inbouwspots zijn in de meeste Nederlandse badkamers de basisverlichting geworden. Ze nemen geen ruimte in, verdelen het licht gelijkmatig over de vloer en verdwijnen visueel in het plafond. De keuze zit hem zelden in het merk. Hij zit in vier dingen: de IP-waarde die bij de plek hoort, de lichtkleur, of de spot te dimmen is en hoeveel spots je in het plafond zet.
Op deze pagina helpen we je die vier keuzes maken. Het plaatsen zelf laten we hier bewust liggen. Hoe je de posities uittekent, gaten boort en wat de elektricien doet, staat stap voor stap op onze pagina over spots plaatsen. Wil je eerst het grotere plaatje zien, met lux-waarden en een compleet lichtplan, begin dan bij badkamerverlichting kiezen.
De typen
Drie soorten spots voor je plafond
Het verschil zit in de manier waarop de spot in het plafond zit en of je de lichtbundel kunt richten.
Vaste inbouwspot
Straalt recht naar beneden en zit vlak in het plafond. De strakste en meestal de goedkoopste keuze. Prima als je vooral algemeen licht wilt dat gelijkmatig over de badkamer valt.
Kantelbare inbouwspot
De binnenbak kun je een stuk draaien, bij de meeste modellen tot ongeveer 30 graden. Handig als je licht wilt richten op de wastafel, een nis of een tegelwand die je mooi vindt.
Opbouwspot
Zit op het plafond in plaats van erin. Je hebt geen inbouwruimte nodig, wat hem de logische keuze maakt bij een betonnen plafond of een plafond dat je niet wilt opensnijden.
Let ook op de fitting. Een spot met een verwisselbare GU10-lamp kun je later zelf een andere lichtkleur of lichtsterkte geven. Zit er een vaste LED-module in, dan vervang je bij een defect het hele armatuur.
Waterbestendigheid
Boven de douche hoort een andere spot
Niet elke spot mag overal in het plafond. Hoe dichter boven het water, hoe hoger de eis aan het armatuur. Wat de cijfers achter IP betekenen en hoe de zones in een badkamer lopen, lees je bij IP-waardes in de badkamer. Hieronder staat wat dat betekent voor de spots die je uitzoekt.
Een spot zonder opgegeven IP-waarde hoort niet in een badkamer, ook niet aan de andere kant van de ruimte. Stoom komt overal. Twijfel je in welke zone een spot valt, laat een erkend elektricien de zone-indeling bepalen voordat je bestelt.
Lichtkleur
2700K of 4000K: welk licht wil je?
Kleurtemperatuur staat in Kelvin op de verpakking. Hoe lager het getal, hoe geler en warmer het licht. Hoe hoger, hoe witter. In de badkamer botsen twee wensen: ontspannen licht bij het bad en eerlijk licht bij de spiegel.
2700K, warm wit
Geel en huiselijk, zoals een klassieke gloeilamp. Fijn boven een bad en in de avond. Bij de spiegel is het minder handig, want kleuren wijken hier het meest af van daglicht.
3000K, zacht wit
Het compromis dat de meeste mensen kiezen voor de spots in het plafond. Nog steeds warm, maar duidelijk helderder dan 2700K. Weinig kans dat je het te koud vindt.
4000K, neutraal wit
Wit licht waarin kleuren het dichtst bij daglicht liggen. Prettig voor scheren en make-up. De hele badkamer op 4000K voelt al snel als een wachtkamer.
Wij raden aan om de spots in het plafond op 3000K te zetten en het wittere licht alleen bij de spiegel te gebruiken. Hoe je die tweede lichtbron kiest, lees je bij spiegelverlichting. Meng nooit twee lichtkleuren in hetzelfde rijtje plafondspots, dat zie je meteen.
Past de spot in jouw plafond?
Een inbouwspot heeft ruimte nodig boven het plafond. Een gewoon model met een GU10-lamp vraagt al gauw 6 tot 8 centimeter, gemeten vanaf de onderkant van de plafondplaat. Platte uitvoeringen komen met minder toe. Meet dus eerst hoeveel lucht er echt zit tussen je plafond en de constructie erboven.
Bij een verlaagd plafond van gipsplaat of hout is dat meestal geen punt. Zit je tegen beton aan, dan is inbouwen een verbouwing op zich. Wat een verlaagd plafond kost en oplevert, staat bij het badkamerplafond.
Meet de vrije ruimte voordat je bestelt
In de productgegevens staat altijd welke inbouwdiepte een spot nodig heeft. Vergelijk dat getal met wat je zelf gemeten hebt.
68 mm is de gangbare gatmaat
De meeste inbouwspots passen in een gat van 68 mm. Controleer toch de opgegeven zaagmaat, want afwijkende maten bestaan.
Denk aan de driver
Werken je spots op 12 volt, dan hoort daar een driver of trafo bij. Ook die moet ergens kwijt, buiten de natte zones.
Beton vraagt een andere aanpak
Boren voor spots en bedrading in een betonnen plafond is fors werk. Opbouwspots of een LED-paneel zijn dan meestal verstandiger.
Aantal
Hoeveel spots heeft jouw badkamer nodig?
Reken met ongeveer één spot per 1 tot 1,5 m² vloeroppervlak. Dat is een richtlijn uit de praktijk, geen norm. Hoe donkerder je tegels en hoe hoger je plafond, hoe meer licht je nodig hebt. Een gangbare LED-spot van rond de 5 watt geeft ongeveer 300 tot 500 lumen, en juist dat aantal lumen zegt iets over de helderheid. Het aantal watt zegt vooral iets over het verbruik.
Verdeel de spots als een raster over het plafond, niet als een rij langs één muur. Houd ongeveer 80 tot 100 cm tussen de spots en zo'n 50 cm afstand tot de wand. Zet geen spot recht boven de plek waar je voor de spiegel staat, want dan valt je eigen schaduw op je gezicht. Hoe je die posities uittekent en boort, staat op spots plaatsen.
Dimbaar of niet?
Dimmen is het verschil tussen een badkamer waarin je om zeven uur wakker wordt en een badkamer waarin je 's avonds in bad tot rust komt. Het kost weinig extra, maar er moeten drie dingen kloppen: de spot moet dimbaar zijn, de driver ook, en de dimmer aan de muur moet geschikt zijn voor LED.
Gaat één van de drie mis, dan merk je dat meteen. Flikkeren, brommen, of licht dat pas op de helft van de draaiknop aanspringt. Koop spots, driver en dimmer daarom het liefst als combinatie die de fabrikant zelf noemt. Wil je in plaats van een draaiknop scènes op je telefoon, kijk dan bij de slimme badkamer.
Controleer alle drie de onderdelen
Spot, driver en dimmer. Op de verpakking staat of iets dimbaar is en met welk type dimmer het samenwerkt.
Kies een dimmer die voor LED gemaakt is
Oudere dimmers zijn ontworpen voor gloeilampen en vragen een veel hoger vermogen dan een paar LED-spots samen leveren. Dat is de meest voorkomende reden voor flikkeren.
Dim to warm maakt het licht geler bij lager dimmen
Handig als je één set spots wilt die overdag helder is en 's avonds warm aanvoelt, zonder tweede lichtbron.
Vergelijking
Spots of toch een plafondlamp?
Niet elke badkamer heeft spots nodig. Dit zijn de verschillen die in de praktijk het zwaarst wegen.
| Categorie | Inbouwspots | Plafondlamp |
|---|---|---|
Lichtverdeling | Licht valt gelijkmatig over de hele vloer, weinig donkere hoeken | Eén lichtpunt in het midden, richting de randen wordt het donkerder |
Installatie | Meerdere gaten en meer bedrading, in de badkamer werk voor een elektricien | Eén aansluitpunt, vaak gewoon het bestaande |
Soort plafond | Inbouwruimte nodig, dus een verlaagd plafond of een opbouwmodel | Werkt op elk plafond, ook direct op beton |
Sfeer en dimmen | Meerdere spots op één dimmer geven veel regelruimte | De sfeer hangt volledig aan dat ene armatuur |
Materiaalkosten | €60 - €250 voor een set van vier tot zes spots, driver meegerekend | €30 - €120 voor één armatuur |
In veel badkamers is het geen keuze maar een combinatie. Spots voor het algemene licht, en daaronder een zachte laag met een LED-strip onder het meubel of wat sfeerverlichting bij het bad.
Wat kosten badkamerspots?
Voor een badkamer van 6 m² met zes spots, een dimbare driver en een dimmer kom je op ongeveer €150 tot €350 aan materiaal. Dat zijn indicatieve prijzen; de montage komt er nog bij. Wat een elektricien rekent voor het plaatsen, lees je op spots plaatsen.
Zelf spots uitzoeken? Hier kijk je rond
Koop je iets via zo'n link, dan ontvangt Badkamereend een kleine commissie. Jij betaalt hetzelfde.
Eerlijk verhaal
Wanneer je geen spots zou kiezen
Spots zijn populair, maar niet altijd de slimste keuze. Vier situaties waarin iets anders beter werkt.
Een betonnen plafond zonder verlaagd plafond
Inbouwen betekent dan hakken, en de bedrading moet ook nog ergens naartoe. Een opbouwspot of een LED-paneel geeft vergelijkbaar licht voor een fractie van het werk.
Je huurt de woning
Spots vragen gaten in het plafond en nieuwe bedrading. Overleg dat eerst met de verhuurder en kijk of een armatuur op het bestaande lichtpunt volstaat.
Je wilt vooral zacht, sfeervol licht
Spots schijnen recht naar beneden en geven een vrij zakelijk beeld. Voor warmte werkt een sfeerlaag met wandlampen of indirect licht beter.
De badkamer gaat over een paar jaar toch op de schop
Bedrading aanleggen doe je het liefst één keer goed. Wacht je op een verbouwing, dan is een tijdelijke plafondlamp goedkoper dan spots die je straks weer verplaatst.
Pas op
Veelgemaakte fouten bij het kiezen van spots
De hele badkamer op 4000K
Wit licht is prettig bij de spiegel, maar in de hele ruimte voelt het klinisch. Houd 2700K of 3000K aan voor de spots in het plafond.
Een spot recht boven de spiegelplek
Sta je ervoor, dan valt je eigen schaduw precies op je gezicht. Licht bij de spiegel hoort van opzij of van voren te komen, niet van pal boven je.
De IP-waarde overslaan boven de douche
Boven douche en bad hoort een spot die tegen een waterstraal kan. Een goedkoop model zonder duidelijke IP-waarde is daar geen optie, hoe mooi het ook staat.
Pas achteraf willen dimmen
Niet-dimbare spots of een niet-dimbare driver krijg je met geen enkele dimmer alsnog netjes aan de praat. Beslis dit voordat je bestelt.
Veelgestelde vragen
Vaak gestelde vragen over badkamerspots
Hoeveel inbouwspots heb ik nodig in een badkamer van 6 m²?
Reken op vier tot zes spots. De vuistregel is ongeveer één spot per 1 tot 1,5 m² vloeroppervlak. Heb je donkere tegels of een hoog plafond, ga dan naar de bovenkant van die richtlijn.
Welke IP-waarde moet een spot boven de douche hebben?
Direct boven douche of bad houd je IP65 aan, want daar kan het armatuur een waterstraal krijgen. Verder in de badkamer is IP44 gangbaar. De zone-indeling van jouw badkamer laat je bepalen door een erkend elektricien.
Is 2700K of 4000K beter in de badkamer?
Voor de spots in het plafond werkt 2700K of 3000K prettiger, omdat het licht dan warm en huiselijk blijft. 4000K is fijn bij de spiegel, waar je kleuren goed wilt kunnen beoordelen. Kies je één lichtkleur voor alles, dan is 3000K de veiligste keuze.
Kan ik inbouwspots in een betonnen plafond plaatsen?
Alleen met flink hakwerk, want zowel de spot als de bedrading moet ergens naartoe. In de praktijk kies je bij beton een opbouwspot, een LED-paneel of een verlaagd plafond waarin de spots wel passen.
Waarom flikkeren mijn dimbare LED-spots?
Meestal passen de spot, de driver en de dimmer niet bij elkaar. Vaak is de dimmer nog gemaakt voor gloeilampen en levert de set spots samen te weinig vermogen. Een dimmer die voor LED is bedoeld, lost dat in de meeste gevallen op.
Mag ik inbouwspots zelf plaatsen?
De spots inklikken kan een handige klusser vaak zelf. De bedrading in een badkamer is werk voor een erkend elektricien, want daar gelden strengere regels dan in de rest van het huis. Het stappenplan staat op onze pagina over spots plaatsen.
Wil je het complete lichtplan voor je badkamer opzetten, van lux-waarden tot armaturen? Bekijk onze gids over badkamerverlichting.
Spots laten plaatsen door een elektricien?
Vergelijk elektriciens uit de buurt op hun echte Google-reviews, of vraag vrijblijvend en gratis offertes aan voor nieuwe spots in je badkamer.
Vakmensen vergeleken op hun echte Google-reviews.
Direct kijken in je regio: installateurs in Amersfoort, installateurs in Utrecht, installateurs in Nijmegen.
Bekijk ook