Afvoer aanleggen in de badkamer
Een afvoer in de badkamer aanleggen draait om de juiste buisdiameter, genoeg afschot en een goede aansluiting op de standleiding.
Afschot, maten en wie de aansluiting doet
Minimaal 1 cm afschot per meter, liefst 2 cm. Wastafel op 40 mm, douche en bad op 50 mm, toilet op 110 mm.
De buizen leggen en verlijmen kun je zelf, voor de aansluiting op de standleiding bel je een loodgieter. Doet hij het hele leidingwerk, dan kost het met materiaal en vloerwerk €620 tot €1.690.
Tegels en een nieuwe douche zie je, de afvoer onder de vloer niet. Toch bepaalt die of het water vlot wegloopt of dat je om de paar maanden met een verstopping zit.
Afvoer aanleggen is goed te leren. Het lastige is dat een fout moeilijk te herstellen is zodra de vloer erover ligt, dus meet alles uit voor je lijmt. Lukt het niet om op afschot naar het riool te komen, bijvoorbeeld in een kelder, dan is een sanibroyeur de uitwijkmogelijkheid.
Typen afvoersystemen
In Nederland kennen we drie afvoersystemen. Voor je badkamer is vooral het DWA-stelsel relevant.
DWA (droogweerafvoer)
Voert huishoudelijk afvalwater af: douche, wastafel, toilet. Dit is het type dat je in de badkamer tegenkomt.
HWA (hemelwaterafvoer)
Voert regenwater af van dak en terras. Loopt naar een apart riool of infiltratievoorziening. Niet relevant voor de badkamer.
Gemengd stelsel
In oudere wijken gaan huishoudelijk water en regenwater via dezelfde buis. Bij een verbouwing mag je daar gewoon op aansluiten.
PVC buisdiameters per toepassing
| Toepassing | Diameter | Toelichting |
|---|---|---|
| Wastafel | 40 mm | Standaard voor wastafel en bidet. Voldoende voor het relatief kleine watervolume. |
| Douche | 50 mm | Iets ruimer voor het grotere watervolume. Bij een regendouche is 50 mm het minimum. |
| Bad | 50 mm | Zelfde als douche. Let op: een bad loost in korte tijd veel water, dus zorg zeker voor goed afschot. |
| Toilet | 110 mm | Fors groter vanwege vast afval. Altijd rechtstreeks op de standleiding of het hoofdriool. |
| Standleiding (verticaal) | 110 mm | De verticale hoofdbuis waar alle afvoeren op uitkomen. Wordt door een loodgieter aangelegd. |
| Liggende leiding (horizontaal) | 75-110 mm | De horizontale leiding onder de vloer naar het riool. Minimaal 1 cm afschot per meter. |
Afschot: hoeveel je leiding moet aflopen
Afschot is het hoogteverschil waarmee je leiding afloopt richting het riool. Te weinig en het water blijft staan. Te veel en het water stroomt te snel, terwijl vuil achterblijft.
Verkeerd afschot merk je zelden meteen: het komt er pas uit als er een verstopping ontstaat. Zit die in het toilet, dan lees je bij wc ontstoppen hoe je hem losmaakt.
Minimaal
1 cm per meter
Het absolute minimum. Bij langere leidingen liever meer.
Ideaal
2 cm per meter
Genoeg stroming om vuil mee te nemen, zonder dat het water te snel gaat.
Te veel
5+ cm per meter
Water stroomt te snel weg, vast afval blijft achter. Leidt tot verstopping.
Zelf doen of een loodgieter bellen?
De buizen leggen en verlijmen is een doe-het-zelfklus waar vooral geduld en nauwkeurigheid voor nodig is. Een lekkende afvoer onder een betegelde vloer betekent tegels eruit, dus sommige onderdelen laat je beter over.
Zelf doen als
- Je kunt PVC-buizen op maat zagen en nauwkeurig verlijmen (PVC-lijm is niet te corrigeren)
- De afvoerpunten blijven dicht bij de standleiding
- Je meet het afschot vooraf uit, zodat je weet of de vloer omhoog moet
Materiaal: €70 tot €190
Loodgieter als
- De aansluiting op de standleiding of het riool: altijd
- Je verplaatst het toilet (de 110 mm leiding is het duurste onderdeel)
- De indeling is ingewikkeld, zoals een douche ver van de standleiding
Alleen de aansluiting: €100 tot €200. Het hele leidingwerk: €300 tot €800.
Wat een loodgieter per uur rekent, lees je bij een loodgieter inhuren. Moeten ook de waterleidingen naar een andere plek, kijk dan bij leidingwerk verleggen. Voor andere klussen staat de afweging in zelf doen of uitbesteden. Een loodgieter in je regio vind je in ons overzicht van installateurs.
Afvoer aanleggen in 6 stappen
Reken op 1 tot 2 dagen voor het leidingwerk in een gemiddelde badkamer. Bij de stappen met een waarschuwingsteken gaat het het makkelijkst mis.
Stap 1
Bestaande situatie in kaart brengen
Breng de huidige afvoerleidingen in kaart. Waar zit de standleiding? Waar loopt de liggende leiding? Maak foto's en meet afstanden op. In veel woningen zit de standleiding achter het toilet.
Tip
Vraag bij je gemeente of woningcorporatie de bouwtekeningen op. Daar staan de leidingen ingetekend.
Stap 2
Nieuwe indeling plannen
Bepaal waar de douche, wastafel, toilet en eventueel bad komen. Hoe dichter bij de standleiding, hoe eenvoudiger (en goedkoper) de afvoer. Elke meter extra leiding betekent meer afschot en meer kans op problemen.
Tip
Het toilet zo dicht mogelijk bij de standleiding plaatsen bespaart de meeste kosten. Een wastafel verplaatsen is relatief eenvoudig.
Stap 3
Afschot berekenen
Horizontale leidingen moeten aflopen richting het riool. De vuistregel: minimaal 1 cm daling per meter leiding, ideaal is 2 cm per meter. Te weinig afschot? Dan stroomt het water niet weg. Te veel? Dan stroomt het water te snel en blijft vuil achter.
Tip
Bij 3 meter leidinglengte heb je minimaal 3 cm hoogteverschil nodig. Meet dit vooraf uit, want het bepaalt of je de vloer moet ophogen.
Stap 4
Leidingen leggen en verlijmen
Je zaagt de PVC-buizen op maat en verlijmt ze met PVC-lijm. Maak de uiteinden eerst schoon met PVC-reiniger. Pas alles eerst droog in elkaar (zonder lijm) om te controleren of het past.
Tip
PVC-lijm is niet te corrigeren. Als je de buis eenmaal in de mof duwt, zit hij vast. Werk dus nauwkeurig en controleer het afschot voor je lijmt.
Stap 5
Aansluiten op standleiding of riool
De nieuwe leidingen moeten aangesloten worden op de bestaande standleiding of het hoofdriool. Dit is het meest kritieke punt: een fout hier kan lekkage veroorzaken bij jou of je buren.
Tip
Laat de aansluiting op de standleiding altijd door een loodgieter doen. De kosten (€100 tot €200) wegen niet op tegen de schade van een lekkage.
Stap 6
Testen en afdichten
Laat water lopen door alle afvoeren en controleer elke verbinding op lekkage. Doe dit voordat je de vloer dichtstort of betegelt. Check na 24 uur opnieuw.
Tip
Leg keukenpapier onder elke verbinding. Druppels zie je dan direct, ook kleine. Test ook met een volle wasbak die je in een keer leegtrekt.
5 veelgemaakte fouten bij afvoer aanleggen
Alle vijf zijn te voorkomen als je ze vooraf kent. Ruik je na het werk rioollucht, kijk dan eerst naar de sifon en het beluchterventiel. Meer oorzaken staan bij stankoverlast in de badkamer.
Fout
Te weinig afschot
Gevolg
Water blijft staan in de leiding. Stankoverlast en verstoppingen.
Oplossing
Minimaal 1 cm per meter, bij voorkeur 2 cm per meter.
Fout
Verkeerde diameter gebruiken
Gevolg
Een 40 mm buis op een douche kan het watervolume niet aan. Het water loopt terug of over de rand.
Oplossing
Douche en bad altijd 50 mm, toilet altijd 110 mm.
Fout
Geen ontluchtingsklep plaatsen
Gevolg
Onderdruk in de leiding zuigt water uit de sifon. Rioollucht komt de badkamer in.
Oplossing
Plaats een beluchterventiel (€15-€30) op het hoogste punt van de leiding.
Fout
Te veel bochten van 90 graden
Gevolg
Elke scherpe bocht vertraagt de doorstroming en verhoogt de kans op verstopping.
Oplossing
Gebruik twee bochten van 45 graden in plaats van een bocht van 90 graden.
Fout
Leidingen niet schoonmaken voor het verlijmen
Gevolg
PVC lijm hecht niet goed op vuile buizen. De verbinding kan later loslaten.
Oplossing
Altijd PVC-reiniger gebruiken, laten drogen, dan pas lijmen.
Wat kost afvoer aanleggen?
- PVC lijm, reiniger, ophangbeugels€20 tot €40
- PVC buizen en hulpstukken (materiaal)€50 tot €150
- Vloer uithakken voor nieuwe leiding€100 tot €300
- Vloer opnieuw storten na leidingwerk€150 tot €400
- Loodgieter (nieuwe afvoer, eenvoudig)€300 tot €500
- Loodgieter (verplaatsen sanitair + nieuw)€500 tot €800
Richtprijzen uit de kostentabel hierboven. De twee loodgieterregels zijn alternatieven, je betaalt er één van.
Blijft het toilet op zijn plek, dan scheelt dat werk en geld: de 110 mm leiding voor het toilet is het duurste onderdeel.
Zelf aan de slag? Dit heb je nodig
Koop je iets via zo'n link, dan ontvangt Badkamereend een kleine commissie. Jij betaalt hetzelfde.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf de afvoer aanleggen?
Als je handig bent wel, de aansluiting op de standleiding liever niet. De leidingen leggen en verlijmen kun je als handige doe-het-zelver prima zelf. Het aansluiten op de standleiding of het riool laat je beter aan een loodgieter over. Fouten bij die aansluiting kunnen lekkage bij jou of je buren veroorzaken.
Hoe weet ik of mijn afschot goed is?
Als de buis 1 tot 2 cm per meter afloopt. Leg een waterpas op de buis en meet het hoogteverschil per meter. Bij 1 meter leidinglengte moet de buis aan het einde 1 tot 2 cm lager liggen. Sommige waterpassen hebben een gradenverdeling, 1% helling is het minimum.
Wat als ik de douche ver van de standleiding wil plaatsen?
Hoe verder van de standleiding, hoe meer afschot je nodig hebt. Bij 4 meter afstand is dat minimaal 4 cm hoogteverschil. Soms moet je dan de vloer ophogen of een douchegoot met een ingebouwde pomp gebruiken.
Mag ik een wastafel op een 32 mm buis aansluiten?
Technisch kan het, maar 40 mm is de standaard en veel verstandiger. Een 32 mm buis verstopt sneller door zeep, haar en tandpasta. Het prijsverschil is verwaarloosbaar.
Hoe voorkom ik stankoverlast uit de afvoer?
Elk afvoerpunt heeft een sifon (waterslot) nodig. Het laagje water in de sifon blokkeert rioollucht. Ruik je toch rioollucht, controleer dan of de sifon niet is leeggelopen en of er een beluchterventiel zit op de leiding.
AI-impressieAfvoer laten aanleggen door een loodgieter
Vergelijk loodgieters en installateurs uit je regio op hun Google-reviews, of vraag een offerte aan voor alleen de aansluiting of het hele leidingwerk.
Vakmensen vergeleken op hun echte Google-reviews.
We leggen je aanvraag voor aan maximaal 3 badkamerspecialisten uit jouw regio. Heeft een specialist interesse, dan neemt die binnen 2 werkdagen rechtstreeks contact met je op.
Direct kijken in je regio: installateurs in Haarlem, installateurs in Hoofddorp, installateurs in Eindhoven.
Meer over badkamers
Afvoer verstopt
Afvoer verstopt in de badkamer? Stap voor stap zelf oplossen met huismiddelen of gereedschap.
Leidingwerk
Leidingwerk verleggen in de badkamer? Kosten, leidingtypen, normen en wanneer je een loodgieter nodig hebt.
Douchecabine plaatsen
Zelf een douchecabine plaatsen? Handleiding voor douchebak, wanden en waterdichting.