Thermostaatkraan afstellen
Water te heet, te koud of constant wisselend? In de meeste gevallen is je thermostaatkraan verkeerd gekalibreerd of verkalkt. Met een thermometer en 30 minuten tijd stel je hem zelf opnieuw af.
Een thermostaatkraan hoort de watertemperatuur constant te houden, ongeacht wat er verder in huis gebeurt. Maar na een paar jaar gebruik raakt het thermostaatelement verkalkt of verschuift de kalibratie. Het gevolg: je doucht te koud, te heet of met vervelende temperatuursprongen.
Het goede nieuws: afstellen doe je zelf. Je hebt alleen een keukenthermometer, een inbussleutel en een platte schroevendraaier nodig. In deze gids lees je precies hoe het werkt, inclusief de verschillen per merk.
Wist je dat? De 38°C begrenzer op thermostaatkranen is niet zomaar gekozen. Bij 38°C is water comfortabel warm zonder brandgevaar. Boven de 55°C ontstaan al binnen 10 seconden brandwonden bij kinderen.
Diagnose
4 veelvoorkomende problemen
Herken je een van deze problemen? Dan is de kans groot dat je thermostaatkraan afgesteld of ontkalkt moet worden.
Water wordt te heet
Het thermostaatelement reageert niet snel genoeg of is verkalkt. Hierdoor komt er onverwacht heet water uit de kraan, wat gevaarlijk kan zijn voor kinderen en ouderen.
Oplossing
Thermostaatelement ontkalken of vervangen (€25 tot €60)
Water blijft te koud
De maximale temperatuur wordt niet bereikt. Vaak zit de begrenzer te laag ingesteld, of is het thermostaatelement vastgelopen door kalk. Controleer ook of de warmwatertoevoer correct is aangesloten.
Oplossing
Begrenzer hoger instellen of thermostaatelement vervangen
Temperatuurwisselingen tijdens het douchen
Het water springt van warm naar koud en weer terug. Dit gebeurt vaak als iemand anders in huis een kraan opendraait. Een verkalkt thermostaatelement kan niet snel genoeg compenseren.
Oplossing
Thermostaatelement reinigen in azijn (4 uur weken)
Begrenzer verkeerd ingesteld
De veiligheidsknop (38°C begrenzer) zit op de verkeerde stand. Je kunt de kraan niet ver genoeg opendraaien voor warm water, of juist te ver waardoor het gevaarlijk heet wordt.
Oplossing
Begrenzer opnieuw kalibreren op 38°C (zie stappenplan)
Stappenplan
Thermostaatkraan afstellen in 5 stappen
Dit stappenplan werkt voor de meeste thermostaatkranen. Bij merkspecifieke afwijkingen vind je extra instructies in het onderdeel "Verschil per merk" hieronder. Rekentijd: 20 tot 40 minuten.
Veiligheidsknop of begrenzer verwijderen
Zoek de veiligheidsknop op je thermostaatkraan. Bij de meeste modellen zit deze aan de temperatuurzijde (meestal links). Druk de knop in en draai de hendel voorbij de 38°C markering. Bij sommige kranen moet je een klein afdekkapje verwijderen om bij de borgschroef te komen.
Thermostaatelement bereikbaar maken
Verwijder de temperatuurhendel door de borgschroef los te draaien (vaak een inbusschroef van 2,5mm). Trek de hendel voorzichtig van de spindel. Je ziet nu het thermostaatelement met de borgring eromheen. Draai de borgring los met een waterpomptang.
Kalibreren op 38°C
Zet de watertoevoer aan en meet de temperatuur met een keukenthermometer. Draai aan het thermostaatelement tot het water precies 38°C is. Markeer deze stand. Bij Grohe draai je de spindel met een platte schroevendraaier, bij Hansgrohe gebruik je het bijgeleverde kalibratiegereedschap.
Temperatuur testen en fijnregelen
Laat het water 2 minuten lopen en controleer de temperatuur opnieuw. Draai ondertussen een andere kraan in huis open om te checken of de temperatuur stabiel blijft. De afwijking mag maximaal 2°C zijn. Stel eventueel bij tot het resultaat constant is.
Begrenzer en hendel terugplaatsen
Plaats de borgring terug en draai deze handvast aan. Schuif de temperatuurhendel terug op de spindel, precies op de 38°C markering. Draai de borgschroef vast. Test de veiligheidsknop: je moet de knop moeten indrukken om voorbij 38°C te komen.
Per merk
Verschil per merk
Elke fabrikant gebruikt een net iets ander systeem voor de begrenzer en kalibratie. Hieronder de aanpak per merk.
Grohe
Grohe thermostaatkranen (zoals de Grohtherm serie) hebben een kalibratieschroef aan de achterzijde van de temperatuurhendel. Je hebt een platte schroevendraaier nodig. De begrenzer zit onder een rood afdekkapje.
Aanpak
Verwijder het rode kapje, draai de borgschroef los en trek de hendel eraf. Kalibreer met de platte schroevendraaier op de spindel. Grohe levert bij sommige modellen een kalibratiekaart mee.
Hansgrohe
Hansgrohe (Ecostat, ShowerTablet) werkt met een apart kalibratiegereedschap dat bij de kraan wordt meegeleverd. De begrenzer is een ring met tandjes die je in de juiste positie klikt.
Aanpak
Trek het afdekkapje los, verwijder de borgschroef (inbus 2,5mm). Gebruik het Hansgrohe kalibratiegereedschap om de spindel op 38°C te zetten. De tandenring klikt vast in de juiste stand.
Overige merken
Bij merken als Ideal Standard, Praxis huismerk of Wiesbaden verschilt de constructie sterk. Raadpleeg altijd de handleiding. De meeste werken met een vergelijkbaar principe: hendel eraf, borgring los, thermostaatelement kalibreren.
Aanpak
Zoek het modelnummer op (staat vaak op de onderkant of achterzijde van de kraan). Download de handleiding via de website van de fabrikant. Volg de merkspecifieke stappen voor het kalibreren.
Preventie
4 tips voor onderhoud van je thermostaatkraan
Ontkalk het thermostaatelement jaarlijks
Verwijder het element en laat het 4 tot 6 uur weken in huishoudazijn. Kalk is de grootste vijand van een thermostaatkraan en veroorzaakt de meeste problemen.
Controleer de terugslagkleppen
De terugslagkleppen in de aansluitingen voorkomen dat warm en koud water zich mengen in de leiding. Vervang ze elke 5 jaar, ze kosten maar €3 tot €5 per stuk.
Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen
Chloor en zure reinigingsmiddelen beschadigen de interne onderdelen. Gebruik alleen azijn voor ontkalking en een mild middel voor de buitenkant.
Bewaar de handleiding en het gereedschap
Veel thermostaatkranen worden geleverd met speciaal kalibratiegereedschap. Bewaar dit samen met de handleiding. Zonder het juiste gereedschap is kalibreren een stuk lastiger.
Vermijd deze fouten
4 veelgemaakte fouten
Kalibreren zonder thermometer
Je stelt de temperatuur in op gevoel, maar dat wijkt vaak 5 tot 10°C af. Gebruik altijd een thermometer voor een nauwkeurige instelling.
Begrenzer helemaal verwijderen
Zonder begrenzer kan het water boven de 60°C komen. Dat geeft brandwonden binnen enkele seconden, vooral gevaarlijk bij kinderen.
Warm en koud verwisseld aansluiten
Na werkzaamheden aan de leidingen worden de aansluitingen soms verwisseld. De thermostaatkraan werkt dan precies omgekeerd. Controleer altijd welke leiding warm is.
Thermostaatelement met kracht terugplaatsen
Het element moet soepel op de spindel schuiven. Forceren beschadigt de fijne wasmechanismen binnenin. Draai het element rustig totdat het in de juiste positie valt.
Wat kost het afstellen?
| Onderdeel / dienst | Prijs |
|---|---|
| Thermostaatelement (los) | €25 - €60 |
| Terugslagkleppen (set van 2) | €6 - €12 |
| Kalibratiegereedschap (los) | €8 - €15 |
| Loodgieter (voorrijkosten) | €30 - €50 |
| Loodgieter (afstellen totaal) | €90 - €175 |
Zelf afstellen kost je niets als je al een thermometer in huis hebt. Een nieuw thermostaatelement kost €25 tot €60, afhankelijk van het merk. Een loodgieter rekent €45 tot €65 per uur, plus voorrijkosten. Voor het complete afstellen ben je bij een vakman €90 tot €175 kwijt.
Toch liever een vakman?
Kom je er niet uit of is het thermostaatelement kapot? Vraag gratis offertes aan bij loodgieters in jouw regio. Binnen 48 uur reactie.
Bekijk ook