Kraan onderhoud
Een druppelende kraan, stijve hendel of zwakke straal? De meeste kraanproblemen los je zelf op in minder dan een uur. Met de juiste kennis en een paar euro aan onderdelen.
Je badkamerkraan gebruik je gemiddeld 8 tot 12 keer per dag. Dat zijn meer dan 3.000 keer per jaar. Het is dan ook logisch dat er na een paar jaar slijtage optreedt. Een druppelende kraan verspilt tot 10.000 liter water per jaar. Dat is zo'n €30 aan watergeld, plus het irritante geluid.
Het goede nieuws: 90% van de kraanproblemen los je zelf op. In deze gids behandelen we de meest voorkomende problemen, laten we zien hoe je ze verhelpt en geven we je een onderhoudsschema dat je kraan jaren langer laat meegaan.
Diagnose
Veelvoorkomende kraanproblemen
Herken je een van deze problemen? Hieronder lees je per probleem de oorzaak, de oplossing en de kosten.
Druppelende kraan
GemiddeldSymptoom
Kraan druipt na het dichtdraaien, of je hoort een constant tik-tik-tik
Oorzaak
Versleten cartridge of kraakpakking. Na 5-10 jaar slijten de rubberen afdichtingen.
Zelf oplossen
Cartridge vervangen (30-60 minuten). Sluit de hoofdkraan, demonteer de hendel, vervang de cartridge.
Kosten
€15 - €40 (cartridge)
Stijve of krakende hendel
GemiddeldSymptoom
De hendel beweegt moeilijk, kraakt of zit vast
Oorzaak
Kalkaanslag in het cartrigemechanisme of versleten smering.
Zelf oplossen
Cartridge eruit halen, onderdompelen in azijn (2 uur), smeren met siliconenvet en terugplaatsen.
Kosten
€0 - €5 (azijn + vet)
Lage waterdruk
MakkelijkSymptoom
De straal is zwak of spat alle kanten op
Oorzaak
Verstopte perlator (straalbrekertje). Kalk en vuil blokkeren de gaatjes.
Zelf oplossen
Perlator losdraaien, onderdompelen in azijn (30 minuten), doorspelen en terugplaatsen.
Kosten
€0 (schoonmaken) of €5 (nieuwe perlator)
Kalkaanslag rondom de kraan
MakkelijkSymptoom
Witte korsten op en rond de kraan, doffe vlekken
Oorzaak
Hard water (veel kalk) dat op het chroomoppervlak indroogt.
Zelf oplossen
Insmeren met azijn of citroenzuur, 15 minuten laten inwerken, afnemen met zachte doek.
Kosten
€0 - €3
Lekkage bij de voet van de kraan
GemiddeldSymptoom
Water sijpelt onder de kraan vandaan, vlekken op het aanrechtblad
Oorzaak
Versleten O-ring of losse bevestigingsmoer onder het aanrecht.
Zelf oplossen
Moer onder het aanrecht aandraaien. Helpt dat niet? O-ring vervangen.
Kosten
€0 - €5 (O-ring)
Snelle klus
Perlator reinigen in 4 stappen
De perlator is het zeefje in het uiteinde van je kraan. Het is de nummer 1 oorzaak van lage waterdruk. Reinig hem elke 3 maanden. Duurt 10 minuten.
Perlator losdraaien
Draai het uiteinde van de kraan tegen de klok in los. Meestal gaat dit met de hand. Bij een vastgeroeste perlator: gebruik een waterpomptang met een lapje ertussen (voorkomt krassen).
Onderdompelen in azijn
Leg de perlator in een kommetje huishoudazijn. Laat het minimaal 30 minuten weken. Bij hardnekkige kalk: laat het een nacht staan.
Schoonmaken met een tandenborstel
Borstel de gaatjes voorzichtig schoon met een oude tandenborstel. Spoel alles af met water en controleer of alle gaatjes vrij zijn.
Terugplaatsen en testen
Draai de perlator met de hand terug. Niet te strak, handvast is genoeg. Zet de kraan open en controleer of de straal gelijkmatig is.
Stappenplan
Cartridge vervangen in 5 stappen
Een cartridge is het hart van je eenhendelmengkraan. Als de kraan lekt of de hendel stroef draait, is de cartridge vaak de boosdoener. Rekentijd: 30 tot 60 minuten.
Hoofdkraan dichtdraaien
Draai de hoofdkraan dicht en open de badkamerkraan om restwater af te laten lopen. Leg een doek in de wastafel zodat kleine onderdelen niet in de afvoer vallen.
Maak een foto van elke stap. Zo weet je achteraf precies hoe alles terug moet.
Hendel verwijderen
Zoek het afdekplaatje (vaak een klein rond dopje met blauw/rood). Wrik dit voorzichtig los met een platte schroevendraaier. Eronder zit een inbusschroef. Draai deze los en trek de hendel van de kraan.
Noteer het merk en model van je kraan. Zo bestel je de juiste cartridge.
Cartridge verwijderen
Onder de hendel zit een borgmoer. Draai deze los met een moersleutel (meestal 32mm of 40mm). Trek de oude cartridge recht omhoog eruit.
Neem de oude cartridge mee naar de bouwmarkt om het juiste model te vinden.
Nieuwe cartridge plaatsen
Plaats de nieuwe cartridge in dezelfde positie als de oude (let op de uitsparing/nok). Draai de borgmoer handvast aan en dan een kwartslag extra met de moersleutel.
Smeer de O-ringen van de nieuwe cartridge licht in met siliconenvet. Dat verlengt de levensduur.
Hendel terugplaatsen en testen
Schuif de hendel terug, draai de inbusschroef vast en druk het afdekplaatje terug. Open de hoofdkraan en test of de kraan soepel draait zonder te lekken.
Laat de kraan 5 minuten lopen en controleer of er nergens druppels verschijnen.
Ontkalken
3 manieren om kalk te verwijderen
Nederland heeft overwegend hard water (veel kalk). Dat is niet ongezond, maar het laat witte aanslag achter op je kranen. Regelmatig ontkalken houdt je kraan mooi en functioneel.
Huishoudazijn
Puur of 1:1 met water
Zuur lost kalkaanslag op. Werkt goed op de meeste oppervlakken.
Inwerktijd
15-60 minuten
Prijs
€1 - €2 per liter
Geschikt voor
Chroom, RVS, keramiek
Niet gebruiken op
Marmer, natuursteen, gecoat oppervlak
Citroenzuur
2 eetlepels per liter warm water
Milder dan azijn, zelfde ontkalende werking. Minder geur.
Inwerktijd
30-90 minuten
Prijs
€3 - €5 per 500g (tientallen keren te gebruiken)
Geschikt voor
Alle materialen behalve natuursteen
Niet gebruiken op
Marmer, kalksteen
HG Kalkverwijderaar
Gebruiksklaar
Professionele formule, werkt sneller dan azijn.
Inwerktijd
5-15 minuten
Prijs
€4 - €8 per fles
Geschikt voor
Chroom, RVS, tegels, glas
Niet gebruiken op
Marmer, natuursteen, gecoate oppervlakken
Kraantypen
Onderhoud per type kraan
Eenhendelmengkraan
De meest voorkomende kraan. Eend hendel regelt zowel temperatuur als waterdruk. Draait op een keramische cartridge.
Onderhoud
Cartridge vervangen bij lekkage of stijve hendel. Perlator elke 3 maanden reinigen.
Verwachte levensduur: 10-15 jaar bij goed onderhoud
Tweegreppelmengkraan
Klassiek model met aparte grepen voor warm en koud. Eenvoudiger mechanisme met kraakpakkingen.
Onderhoud
Kraakpakking vervangen bij lekkage (goedkoper dan een cartridge). Perlator elke 3 maanden reinigen.
Verwachte levensduur: 15-20 jaar
Thermostaatkraan
Regelt automatisch de watertemperatuur. Standaard in douches, steeds vaker bij wastafels. Bevat een thermostaat-element.
Onderhoud
Thermostaat-element kalibreren bij temperatuurafwijking. Kalkgevoeliger dan standaard kranen.
Verwachte levensduur: 8-12 jaar (thermostaat slijt sneller)
Waterhardheid in Nederland
De hardheid van je water bepaalt hoe snel kalk zich opbouwt. In grote delen van Nederland is het water hard tot zeer hard (boven 12 °dH). Hoe harder het water, hoe vaker je moet ontkalken.
Zacht water (0-8 °dH)
Weinig kalkaanslag. Ontkalken elke 6 maanden is voldoende. Komt voor in Drenthe en delen van Brabant.
Middelhard water (8-12 °dH)
Matige kalkaanslag. Ontkalken elke 3 maanden. Komt voor in midden-Nederland.
Hard water (12-18 °dH)
Veel kalkaanslag. Maandelijks ontkalken aanbevolen. Komt voor in de Randstad en Zeeland.
Zeer hard water (18+ °dH)
Snelle kalkopbouw. Overweeg een waterontharder. Komt voor in delen van Zuid-Holland en Flevoland.
Planning
Onderhoudsschema
Elke 3 maanden
10 minuten- Perlator losdraaien en reinigen met azijn
- Kalkaanslag van de kraan verwijderen
- Controleer of de hendel soepel beweegt
Elke 6 maanden
15 minuten- Flexibele aansluitslangen controleren op slijtage
- Afsluiters onder de wastafel even open en dicht draaien (voorkomt vastroesten)
- Overloop van de wastafel schoonmaken
Jaarlijks
30 minuten- Alle kraanfilters en perlatoren vervangen of grondig reinigen
- Thermostaatkraan kalibreren (indien aanwezig)
- Controleer de voet van de kraan op lekkage
Elke 5-10 jaar
1-2 uur- Cartridge preventief vervangen (voordat hij gaat lekken)
- Flexibele slangen vervangen (slijtage is niet altijd zichtbaar)
- Overweeg de kraan te vervangen als hij verouderd is
Eend druppel maakt nog geen waterval
Maar 10.000 druppels per jaar zijn dat wel. Een druppelende kraan lijkt onschuldig, maar kost je €30 per jaar aan water en kan kalkaanslag veroorzaken in je wastafel. Het mooie is: de meeste reparaties zijn verrassend eenvoudig. Een perlator reinigen kost je 10 minuten, een cartridge vervangen een halfuur. Stel het niet uit, want kleine problemen worden vanzelf grote problemen.
Grens bereikt
Wanneer bel je een loodgieter?
Lekkage die je niet kunt lokaliseren
Water kan via onzichtbare routes lopen. Een loodgieter vindt de bron sneller en voorkomt waterschade.
Kraan die blijft lekken na cartridgevervanging
Het probleem zit dan waarschijnlijk dieper: in het kraanlichaam zelf of in de aansluiting.
Leiding die lekt (niet de kraan zelf)
Werk aan waterleidingen is voor een vakman. Een verkeerde reparatie kan tot waterschade leiden.
Thermostaatkraan die temperatuur niet meer regelt
Het thermostaat-element is preciezer werk. Verkeerde montage kan tot brandwonden leiden.
Kraan met elektrische functies (sensor, touchless)
Water en elektriciteit is een gevaarlijke combinatie. Laat dit aan een erkend installateur over.
Wat kost kraanonderhoud?
| Onderdeel | Prijs |
|---|---|
| Perlator (nieuw) | €3 - €8 |
| Cartridge (merk afhankelijk) | €15 - €40 |
| Kraakpakking (set) | €2 - €5 |
| Citroenzuur (500g) | €3 - €5 |
| Siliconenvet | €4 - €8 |
| Nieuwe kraan (budget) | €50 - €100 |
| Nieuwe kraan (midden) | €100 - €200 |
| Nieuwe kraan (premium) | €200 - €300 |
Een loodgieter rekent €45-€65 per uur. Voor het vervangen van een cartridge ben je inclusief voorrijkosten al snel €80-€120 kwijt. Zelf doen kost je alleen de cartridge (€15-€40).
Toch liever een loodgieter?
Kom je er niet uit of wil je het liever aan een professional overlaten? Vraag gratis offertes aan bij loodgieters in jouw regio.
Bekijk ook