Kennisbank
Wat is een voorzetwand in de badkamer?
Een tweede wand voor de bestaande muur, met net genoeg ruimte erachter voor leidingen en een inbouwreservoir. In de afgewerkte badkamer zie je niet terug dat hij er staat: je kijkt naar een strak betegeld vlak met een zwevend toilet ervoor.
Doorsnede, van boven gezien
Vijf lagen achter elkaar. Alleen de laatste zie je terug.
- Bestaande muur
- Stijlwerk van metalstud of hout
- Leidingen en inbouwdelen
- Bouwplaat
- Tegellijm en tegel
Hoe diep de wand wordt, volgt uit wat erin moet. In de douchezone komt er tussen de plaat en de tegel nog een waterdichte laag, te dun om hier in te tekenen.
Een voorzetwand is een niet dragende wand die je voor een bestaande muur zet, met een holle ruimte ertussen. In die ruimte verdwijnt alles wat je niet wilt zien: aanvoer- en afvoerleidingen, het frame van een inbouwreservoir en de inbouwdelen van een kraan. Wat je overhoudt is een vlakke, waterpas gestelde wand om op te tegelen.
Het is een van de meest gebruikte oplossingen bij een badkamerverbouwing, en tegelijk een van de weinige keuzes die je maar één keer maakt. Zodra de platen erop zitten en de tegelzetter is geweest, ligt de diepte vast en zit alles achter de wand. Op deze pagina lees je waar hij voor dient, hoeveel ruimte hij kost, hoe hij is opgebouwd en wanneer een leidingkoof de betere keuze is.
De basis
Een voorzetwand in vier korte punten
De naam zegt precies wat het is: een wand die je ergens voor zet. De winst zit in de ruimte die daardoor ontstaat.
Een tweede wand voor de bestaande muur
Een frame van metalstud-profielen of houten regels staat los voor de muur die er al is. Daar komen bouwplaten op en daarover tegels of stucwerk. De bestaande muur blijft gewoon staan.
De ruimte erachter is het doel
In de holle ruimte tussen de twee wanden verdwijnen aanvoer- en afvoerleidingen, het frame van een inbouwreservoir, de inbouwdelen van een kraan en soms elektra. Wat erin moet, bepaalt hoe diep de wand wordt.
Hij draagt het huis niet
Een voorzetwand is geen constructie en vervangt de muur erachter niet. Wat hij wel draagt, is het sanitair dat eraan hangt: het frame in de wand neemt het gewicht van een hangend toilet of een wastafel op.
Je ziet er naderhand niets van
Na het tegelen is het gewoon een wand. Aan een strak vlak met een zwevend toilet en een bedieningsplaat zie je niet dat er twintig centimeter techniek achter zit.
De aanleiding
Waarom juist in de badkamer?
Nergens in huis komen zoveel leidingen samen op zo weinig vierkante meters. Vier redenen komen het vaakst voor.
Leidingen die niet de muur in kunnen
Een afvoerbuis past niet in elke binnenwand, en in een dragende muur mag je niet zomaar sleuven maken. Een voorzetwand laat de leidingen liggen waar ze liggen en zet er een recht vlak voor.
Een inbouwreservoir wegwerken
Voor een hangend toilet moet het reservoir ergens naartoe. Het frame is circa 112 cm hoog bij een standaardmodel en heeft minimaal 12 cm diepte nodig. Met plaat en tegel erop kom je op ongeveer 20 cm.
Ruimte voor een nis
Tussen de stijlen van de voorzetwand kun je een vak openlaten voor een douchenis. Kant-en-klare nissen zijn er meestal in 7 en 10 cm diep, en de wand moet daar nog omheen: reken voor de ondiepste nis op een wand van ruwweg 10 cm.
Een scheve of slechte muur rechtzetten
Oude muren zijn zelden vlak en haaks. Tegels op een bolle wand vragen dikke lijmlagen en blijven onrustig ogen. Een voorzetwand stel je waterpas, ongeacht wat erachter staat.
Twijfel je nog over inbouw of opbouw bij je kraan? Dat besluit bepaalt mede hoe diep de wand moet worden. Op de pagina over inbouwkranen versus opbouwkranen staan de gevolgen naast elkaar.
Opbouw
Hoe een voorzetwand is opgebouwd
Vijf lagen, van achteren naar voren. Alleen de laatste zie je terug. In de doorsnede bovenaan deze pagina staan ze naast elkaar; hieronder wat elke laag doet.
Het frame
Metalstud-profielen van dun staal of houten regels. Op de vloer en tegen het plafond komt een rail, daar staan de stijlen tussen. De onderlinge afstand volgt de plaatmaat, zodat elke plaatnaad op een stijl valt.
De techniek erin
Leidingen, het reservoirframe en de inbouwdelen van kranen worden vastgezet op het frame of op de vloer, niet op de plaat. Laat de installateur de leidingen op druk testen voordat er iets dichtgaat, want daarna kom je er niet meer bij.
De platen
Vochtwerende gipsplaat, de groene, is prima buiten het directe spatgebied. In de douchezone hoort een cementgebonden bouwplaat. Vochtwerend zegt alleen dat de plaat niet gaat werken van damp, water tegenhouden doet hij niet.
De waterdichte laag
Loopt de wand tot in de douche, dan gaat er over de plaat nog een waterdicht membraan, met afdichtband in de hoeken. Een cementgebonden plaat is een goede ondergrond, maar houdt zelf geen water tegen.
De afwerking
Tegels of een waterbestendig stucsysteem. De keuze volgt bij voorkeur de rest van de badkamer, want een voorzetwand die anders is afgewerkt dan de wand ernaast valt meteen op.
Hoe die waterdichte laag precies wordt opgebouwd, staat in ons stappenplan voor een badkamer waterdicht maken. De hoeken gaan daar dicht met kimband, ook op een voorzetwand.
Ruimte
Hoeveel ruimte kost een voorzetwand?
Er bestaat geen standaarddikte. De diepte volgt uit wat erin moet, en dat verschilt per wand. Onderstaande maten zijn gangbare richtlijnen, geen voorschrift.
| Wat er in de wand moet | Gangbare diepte | Waarom |
|---|---|---|
| Alleen leidingen wegwerken | 5 tot 10 cm | Genoeg voor aanvoer, de afvoer van een wastafel en wat elektra. Dit is de dunste variant en kost je het minste badkamerruimte. |
| Inbouwkraan of inbouwthermostaat | Vanaf 8 cm, 10 cm werkt prettiger | Het inbouwdeel zelf vraagt die diepte. Bij een te dunne wand steekt het blok uit of past de afdekplaat niet vlak tegen de tegel. |
| Inbouwreservoir voor een hangend toilet | Circa 20 cm totaal | Het frame heeft minimaal 12 cm nodig. Daar komen de plaat, de lijm en de tegel nog bij. Dit is de dikste variant die je in een gewone badkamer tegenkomt. |
| Douchenis in dezelfde wand | Wand vanaf ongeveer 10 cm | Kant-en-klare nissen zijn er in 7 en 10 cm diep. Achter de nis komen nog de plaat en de tegel, dus zelfs de ondiepste nis vraagt ruwweg 10 cm wand. Wil je de diepere nis, dan gaat de wand navenant naar voren. |
Reken het even om naar vloeroppervlak. Een wand van 2,5 meter breed die 20 cm naar voren komt, kost een halve vierkante meter badkamer. In een ruime badkamer merk je dat nauwelijks, in een kleine badkamer is het het verschil tussen wel of niet langs de douchedeur kunnen lopen.
Twee varianten
Halfhoog of tot het plafond?
Een halfhoge wand stopt op de hoogte van het reservoirframe en levert een blad op. Een kamerhoge wand loopt door tot het plafond en geeft één doorlopend vlak. Vijf punten waarop ze verschillen.
| Punt | Halfhoog | Kamerhoog |
|---|---|---|
Hoogte | Volgt het reservoirframe: circa 82 cm bij een laag model, circa 112 cm bij het standaardframe | Van vloer tot plafond, over de volle breedte van de wand |
De bovenkant | Meteen een blad voor planten, een zeeppompje of een mandje | Geen blad, wel een doorlopend vlak zonder onderbreking |
Leidingen hoger dan de wand | Passen niet, die moeten dan alsnog ergens anders naartoe | Verdwijnen mee, ook een leiding die net onder het plafond doorloopt |
Schoonmaken | Op het blad verzamelen zich stof en spatten | Niets extra om bij te houden |
Tegelwerk | De bovenkant vraagt een afwerkprofiel of een dekplaat | Sluit gewoon aan op het plafond, minder paswerk |
Onder een schuin dak is de halfhoge variant vaak de logische: het reservoir verdwijnt in een lage wand tegen het knieschot en de bovenkant wordt meteen een plank. Meer daarover staat bij een badkamer onder een schuin dak.
Familie van elkaar
Voorzetwand of leidingkoof?
Ze doen hetzelfde werk, maar op een andere schaal. Een leidingkoof is een ombouw om één leiding of één bundel: een blokvorm in de hoek of een band langs het plafond. Een voorzetwand loopt over de volle breedte van de wand en zet dus alles wat daar zit naar achteren.
Dat verschil bepaalt de keuze. Een koof kost minder badkamerruimte maar blijft zichtbaar als vorm. Een voorzetwand kost meer diepte en levert een rustig, recht vlak op. Vier situaties waarin de keuze duidelijk is.
Eén verticale standleiding in de hoek
Een koof pakt alleen die ene bundel in en kost een hoek van de badkamer. Een hele wand naar voren halen voor één buis is zonde van de ruimte.
Leidingen verspreid over de hele wand
Drie losse koofjes naast elkaar oogt onrustiger dan één vlak. Alles verdwijnt achter dezelfde wand en je houdt een rechte lijn over.
Er komt een hangend toilet
Het reservoirframe vraagt circa 20 cm diepte over een breedte van ongeveer 50 cm. Dat wordt vanzelf een wandstuk in plaats van een ombouw.
Er is maar een paar vierkante meter vloer
Een voorzetwand kost zijn diepte over de volle wandbreedte. Een koof kost alleen de hoek waar hij staat. Bij vier vierkante meter vloer is dat verschil direct merkbaar.
Afwerken
Zo valt de wand niet op
Een voorzetwand is geslaagd als niemand hem opmerkt. Dat zit hem in de afwerking: dezelfde tegels als de wand ernaast, hetzelfde voegpatroon en nette hoeken.
En omdat de wand toch al hol is, kun je er iets extra uit halen. Een douchenis tussen de stijlen kost je alleen wat plaat en wat tegelwerk, en hij levert een plank op die niet uitsteekt. Nergens is zo'n nis makkelijker te maken dan hier.
Trek het voegpatroon door
Loopt het patroon van de wand ernaast gewoon door over de voorzetwand, dan leest het als één vlak. Een afwijkend patroon maakt van de wand juist een los blok.
Gebruik de bovenkant van een halfhoge wand
Een dekplaat van hardsteen of een doorlopende tegel maakt van de bovenkant een planchet. Handig achter het toilet, en het scheelt een losse plank aan de muur.
Plan de nis samen met de douchekop
Een nis hoort op een plek waar je erbij kunt zonder onder de straal door te hoeven. Bepaal dat voordat de stijlen staan, want daarna ligt de indeling vast.
Vergeet de kop van de wand niet
Loopt de wand niet van muur tot muur, dan hou je een verticale kop over die je van opzij ziet. Die krijgt dezelfde tegel als het voorvlak, en de overgang ertussen bepaalt of de wand strak of houterig oogt.
Aandachtspunten
Vijf beslissingen die je vóór het beplaten neemt
Zodra de platen erop zitten en de tegelzetter is geweest, zit alles achter de wand en ligt de diepte vast. Deze vijf punten horen daarvóór op tafel.
Houd het revisiegat bereikbaar
Achter de bedieningsplaat van het inbouwreservoir zit het revisiegat. Daar komt de installateur bij het vul- en spoelventiel. Tegel er dus niet overheen en zet er geen kast of spiegel strak voor.
Leg de bedieningsplaat op tegelmaat: valt hij binnen één tegel of netjes tussen twee voegen, dan hoeft de tegelzetter er geen randjes omheen te zagen.
Zet verstevigingen waar later iets aan moet
Een wastafel, een handdoekradiator, een kastje of een greep hangt niet aan een gipsplaat. Op die plekken timmer je extra hout tussen de stijlen, of je legt er een verstevigingsplaat over de volle breedte in. Waar dat komt, bepaal je nu.
Noteer met een rolmaat op welke hoogte en afstand de regels zitten, en fotografeer de open wand. Zonder die maten boor je er later op goed geluk in.
Bepaal de diepte vanuit de inhoud
Neem het diepste onderdeel als maat, meestal het reservoirframe of het inbouwdeel van de kraan, en tel daar de plaatdikte, de lijm en de tegel bij op. Een standaardmaat bestaat niet: bij alleen leidingen kom je op 5 tot 10 cm, met een inbouwreservoir op ongeveer 20 cm.
Elke overbodige centimeter kost badkamerruimte over de volle wandbreedte. In een kleine badkamer telt dat dubbel.
Trek de waterdichte laag door in de natte zone
Staat de douche tegen de voorzetwand, dan hoort daar hetzelfde membraan op als op elke andere douchewand. Let vooral op de verticale kop van de wand en op de aansluiting met de vloer: daar komen twee vlakken samen die los van elkaar zijn opgebouwd.
Bepaal vóór het beplaten waar de natte zone ophoudt. Die grens bepaalt tot waar het membraan doorloopt, en die keuze corrigeer je na het tegelen niet meer.
Neem de wand mee in het tegelplan
De breedte en de diepte bepalen hoeveel er gezaagd moet worden en waar de hoekprofielen komen. Ook de nis stem je af op de tegelmaat, zodat je geen randje van drie centimeter overhoudt.
Stem de diepte af op de tegelmaat, dan hoeft de zijkant van de wand niet in een smalle strook te worden gezaagd.
De keerzijde
Vier keer bouw je hem beter niet
Een voorzetwand lost veel op, maar hij neemt altijd diepte weg over de volle breedte van de wand. Soms weegt dat niet op tegen wat je ervoor terugkrijgt.
Er hoeft maar één leiding weg
Dan is een leidingkoof bijna altijd de nuchtere keuze. Je pakt de buis in waar hij staat en houdt de rest van de badkamer op maat.
De leidingen kunnen gewoon de muur in
Is de wand niet dragend en past de leiding erin, dan wint frezen het op ruimte. Vraag wel eerst aan de aannemer of constructeur of het in deze muur mag.
Er is al te weinig vloer
Twintig centimeter diep over een wand van 2,5 meter breed kost een halve vierkante meter vloer. Als je daardoor niet meer langs de douchedeur komt, weegt het verleggen van die ene leiding zwaarder dan de meerprijs ervan.
Er komt geen inbouwsanitair en de muur is recht
Zonder inbouwreservoir, inbouwkraan of nis, en met een vlakke wand erachter, blijft er weinig over om weg te werken. Dan bouw je vooral ruimte weg.
Wat het verleggen van leidingen inhoudt en wat dat ongeveer kost, lees je bij leidingwerk in de badkamer. Dat is het alternatief waar een voorzetwand het meest mee concurreert.
Pas op
Vijf fouten die je pas merkt als de tegels erop zitten
Te dun bouwen voor wat erin moet
Het reservoirframe past niet, of het inbouwdeel van de kraan steekt door de tegel. Dat merk je pas als de wand staat, en dan is het opnieuw beginnen.
Geen versteviging voor wat er later aan komt
De wastafel, de radiator of het kastje wordt vaak pas maanden later gekocht. Zonder houten regel achter de plaat hangt dat straks aan pluggen in gips.
Gewone witte gipsplaat in de douchezone
In de douchezone hoort een cementgebonden plaat, met daarop een waterdicht membraan voordat er getegeld wordt. Witte gipsplaat zuigt water op en zwelt; dat merk je pas als de tegels loslaten.
Het revisiegat dichttegelen of blokkeren
Zonder toegang tot het reservoir wordt een lekkende spoelklep een sloopklus. De bedieningsplaat moet eraf kunnen, en er moet ruimte voor je hand zijn.
De nis pas bedenken als de wand dichtzit
Een nis maak je tussen de stijlen, dus vóór het beplaten. Erna verandert hij van een kleine meerprijs in tegels eraf en platen eruit.
Waar zit het geld bij een voorzetwand?
Als losse post zie je een voorzetwand zelden terug op een offerte: bij een verbouwing zit het bouwen ervan meestal in de totaalprijs. Voor het stijlwerk en de platen noemen we hier bewust geen bedrag, want die materiaalprijzen lopen te ver uiteen. Wat de wand écht kost, wordt bepaald door twee posten die je wel kunt navragen: de tegelzetter die hem afwerkt en de loodgieter die het leidingwerk erin legt. De bedragen hieronder zijn richtprijzen, geen offerte.
Vraag bij je offerte expliciet of het bouwen én het afwerken van de voorzetwand erin zit, en of het inspectieluik of het revisiegat is meegerekend. Dat zijn de posten die er nog weleens tussenuit vallen.
Veelgestelde vragen
Vragen over een voorzetwand
Wat is een voorzetwand in de badkamer?
Een voorzetwand is een tweede, niet dragende wand die je voor de bestaande muur zet. Hij bestaat uit een frame van metalstud-profielen of houten regels, bouwplaten en daarover tegels of stucwerk. In de holle ruimte erachter verdwijnen leidingen, het frame van een inbouwreservoir en de inbouwdelen van kranen.
Hoe dik is een voorzetwand?
Dat volgt uit wat erin moet. Voor alleen leidingen kom je meestal op 5 tot 10 cm. Een inbouwkraan vraagt minimaal 8 cm, en 10 cm werkt comfortabeler. Bij een inbouwreservoir heeft het frame minimaal 12 cm nodig en kom je met plaat en tegel op ongeveer 20 cm totale diepte.
Wat is het verschil tussen een voorzetwand en een leidingkoof?
Een koof is een ombouw om één leiding of één bundel: een blokvorm in de hoek of langs het plafond. Een voorzetwand loopt over de volle breedte van de wand en zet dus alles wat daar zit naar achteren. Voor één standleiding is een koof zuiniger met ruimte, voor een wand vol leidingen plus een inbouwreservoir is een voorzetwand rustiger.
Kun je een hangend toilet aan een voorzetwand hangen?
Ja, en dat is meteen de meest voorkomende reden om er een te bouwen. Het gewicht komt niet op de plaat, maar op het inbouwframe: dat staat op de vloer en is vastgezet aan de muur erachter of aan het stijlwerk van de voorzetwand. Zelfs de lichtste frames dragen minimaal 150 kg, en de meeste bekende merken testen op 400 kg.
Kun je een voorzetwand zelf maken?
Het frame en de beplating zijn voor een handige klusser te doen. Het lastige zit in de precisie: de wand moet waterpas en haaks staan, en het reservoirframe moet exact op de goede hoogte en afstand van de muur. Het leidingwerk en de waterdichte opbouw in de douchezone laat je beter aan een installateur en een tegelzetter over, want een lekkage achter een dichte wand ontdek je pas als de schade er al is.
Kun je een nis maken in een voorzetwand?
Ja, en dat is de makkelijkste plek om er een te maken. Je laat een vak open tussen de stijlen, zet het dicht met waterbestendige plaat, maakt het waterdicht en betegelt het. Kant-en-klare nissen zijn er meestal in 7 en 10 cm diep. Tel daar de plaat en de tegel achter de nis bij op: voor de ondiepste nis heb je een wand van ruwweg 10 cm nodig.
Nuchter samengevat: een voorzetwand ruilt een paar centimeter badkamerruimte in voor een vlakke wand waarachter alles verdwijnt. Zit er een hangend toilet in je plan, of lopen er leidingen die de muur niet in kunnen, dan is het bijna altijd de logische route. Bepaal de diepte vanuit wat erin moet, leg de verstevigingen en het revisiegat vast voordat de platen erop gaan, en laat de waterdichte laag doorlopen tot in de douchehoek. Daarna is het gewoon een wand.
Meer bouwtermen die niemand je uitlegt? Bekijk alle artikelen in de kennisbank.
Een voorzetwand laten bouwen?
Vergelijk badkamerinstallateurs uit de buurt op hun echte Google-reviews, of vraag vrijblijvend een offerte aan voor het wegwerken van je leidingen en het plaatsen van een inbouwreservoir.
Vakmensen vergeleken op hun echte Google-reviews.
We leggen je aanvraag voor aan maximaal 3 badkamerspecialisten uit jouw regio. Heeft een specialist interesse, dan neemt die binnen 2 werkdagen rechtstreeks contact met je op.
Direct kijken in je regio: installateurs in Den Haag, installateurs in Almere, installateurs in Amsterdam.
Bekijk ook